Người đàn ông 48 tuổi suýt mất cả hai bàn chân sau khi tự chườm nóng

Chiều 15/9, thông tin từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, đơn vị này vừa tiếp nhận điều trị cho một trường hợp suýt mất bàn chân sau khi tự chườm nóng. 

Theo đó, bệnh nhân là ông L.V.K. (48 tuổi), trước đó khỏe mạnh, không ghi nhận bệnh nền đáng chú ý. Khoảng 3 tuần trước khi được chuyển đến bệnh viện, bệnh nhân xuất hiện tình trạng tê bì, lạnh và khó chịu ở cả hai bàn chân. Nghĩ rằng đây là dấu hiệu cần làm ấm, ông tự chườm nóng bàn chân tại nhà.

Sau đó, da hai bàn chân bắt đầu xuất hiện tổn thương, sưng tấy ngày càng nhiều và kèm theo sốt. Tình trạng viêm nhiễm tiến triển nhanh, tổn thương lan rộng.

Người bệnh phải nhập viện và điều trị khoảng 10 ngày tại một cơ sở y tế để phẫu thuật cắt lọc tổ chức hoại tử. Tuy nhiên, tình trạng hoại tử vẫn tiếp tục tiến triển nên bệnh nhân được chuyển đến Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Theo ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh, tại đây, các bác sĩ tiếp tục thực hiện cắt lọc qua nhiều lần nhằm loại bỏ tổ chức hoại tử và kiểm soát nhiễm trùng. 

Sau khi tình trạng hoại tử được kiểm soát, hai bàn chân để lại những khuyết hổng mô mềm rộng và sâu, chiếm khoảng một nửa diện tích gan bàn chân, tập trung ở các vùng chịu lực khi đứng và đi lại. Một bàn chân bị mất 3 ngón, một số vị trí tổn thương sâu làm lộ gân và các cấu trúc bên dưới.

Trước tổn thương phức tạp, các bác sĩ quyết định sử dụng vạt tự do vi phẫu để tái tạo đồng thời cả hai bàn chân. Thay vì chỉ sử dụng một lớp da mỏng, bác sĩ lấy một khối mô có độ dày phù hợp từ vị trí khác trên cơ thể, bao gồm da, mô mềm và hệ thống mạch máu nuôi. Khối mô này được chuyển đến vùng tổn thương để vừa che phủ bề mặt, vừa bổ sung phần mô mềm đã mất.

Khó khăn lớn hơn là tổn thương xuất hiện đồng thời ở cả hai bàn chân, đồng nghĩa với việc phải thực hiện hai vạt vi phẫu.

TS.BS Dương Mạnh Chiến, phụ trách Khoa Phẫu thuật Tạo hình, Thẩm mỹ và Liên chuyên khoa cho biết một ca chuyển vạt vi phẫu thông thường đã đòi hỏi nhiều giờ phẫu thuật và sự phối hợp chặt chẽ của cả ê-kíp.

Nếu thực hiện lần lượt từng bàn chân, tổng thời gian phẫu thuật và gây mê sẽ kéo dài đáng kể. Do đó, bệnh viện bố trí hai ê-kíp vi phẫu thực hiện song song hai vạt trong cùng một cuộc mổ. Nhờ đó, toàn bộ quá trình phẫu thuật kéo dài khoảng 5,5 – 6 giờ, thay vì phải cộng dồn thời gian của hai cuộc chuyển vạt riêng biệt.

Theo các bác sĩ, sau phẫu thuật 14 ngày, hai vạt vi phẫu sống tốt, vết mổ liền thuận lợi và người bệnh đã được cắt chỉ. Các bác sĩ bắt đầu hướng dẫn người bệnh đặt chân xuống đất, tập chịu lực từng bước để tiến tới phục hồi khả năng đi lại. Quá trình này được thực hiện thận trọng bởi phần mô được tái tạo cần có thời gian thích nghi dần với áp lực khi đứng và vận động.

Không tự ý chườm nóng khi tê bì chân tay

Từ trường hợp trên, các bác sĩ cảnh báo người dân không nên chủ quan với thói quen tự ngâm chân, chườm nóng hoặc sưởi ấm khi xuất hiện cảm giác tê bì, lạnh ở bàn chân.

Theo ThS.BS Nguyễn Ngọc Linh, ở những người bị giảm hoặc mất cảm giác bàn chân, khả năng nhận biết nhiệt độ có thể bị suy giảm. Khi đó, việc sử dụng nước nóng hoặc nguồn nhiệt quá mức có thể gây bỏng mà người bệnh không nhận biết kịp thời. Tổn thương da sau bỏng có thể tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, dẫn đến viêm mô tế bào, nhiễm trùng sâu và hoại tử nếu không được xử trí phù hợp.

Nguy cơ này đặc biệt cần lưu ý ở người mắc đái tháo đường, bệnh lý thần kinh ngoại biên hoặc các tình trạng gây rối loạn cảm giác ở bàn chân.

Bên cạnh đó, người dân cũng không nên tự ý đắp lá, thuốc hoặc các chất không rõ thành phần lên vùng da đang tổn thương. Những biện pháp này không thay thế việc tìm nguyên nhân và điều trị y tế, đồng thời có thể khiến tổn thương da hoặc tình trạng nhiễm trùng trở nên phức tạp hơn.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi bàn chân xuất hiện tê bì bất thường, sưng nóng đỏ, phỏng nước, đổi màu da, đau, chảy dịch hoặc có dấu hiệu nghi ngờ hoại tử, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được đánh giá sớm.

Đặc biệt, người có rối loạn cảm giác ở bàn chân không nên tự thử nhiệt độ nước bằng bàn chân hoặc ngâm chân trong nước quá nóng. Việc xác định nguyên nhân gây tê bì và điều trị sớm có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa các tổn thương nặng hơn.