Vụ HH Linh Đàm lấy ý kiến trả nhà, hoàn tiền: Chưa từng có tiền lệ

Theo nội dung khảo sát, cư dân tại HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt, Hà Nội) được yêu cầu lựa chọn giữa hai phương án chính gồm trả lại căn hộ để nhận lại tiền đã mua hoặc được bố trí căn hộ có giá trị tương đương tại khu đô thị Thanh Hà. Phiếu khảo sát cũng có phần để người dân nêu ý kiến khác.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, các chuyên gia cho rằng việc để cả một khu dân cư 40.000 người lựa chọn như vậy là trường hợp chưa từng có tiền lệ trên thị trường.

Theo GS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, trước đây việc xử lý sai phạm bất động sản thường chỉ diễn ra ở quy mô nhỏ lẻ, từng công trình hoặc từng phần dự án, chưa có tiền lệ xử lý cho cả một khu dân cư lớn như HH Linh Đàm.

Từ góc độ quyền lợi người dân, GS Đặng Hùng Võ nhấn mạnh nguyên tắc quan trọng nhất là không để người mua nhà bị thiệt hại. Khi người dân bỏ tiền thật mua phải đồ dởm, thì người bán đồ dởm phải có trách nhiệm đền bù xứng đáng.

Theo ông, với phương án trả nhà – hoàn tiền, mức bồi thường không thể chỉ tính theo giá mua ban đầu mà phải tính theo giá trị thực tế, bao gồm yếu tố lạm phát, lãi suất và các chi phí phát sinh trong quá trình sử dụng.

“Người dân đã bỏ ra hàng trăm triệu đồng để sửa chữa, hoàn thiện nội thất và ổn định cuộc sống. Những chi phí đó phải được tính đầy đủ. Trả tiền phải kèm lãi suất ngân hàng và bù đắp toàn bộ thiệt hại”, ông Võ nói.

Đối với phương án hoán đổi sang khu vực khác, ông cho rằng đây phải là lựa chọn tự nguyện. Việc di dời từ khu HH Linh Đàm xuống khu vực Thanh Hà (cách hàng chục km) sẽ kéo theo nhiều xáo trộn lớn về đời sống, công việc và học tập của người dân.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật TNHH ANVI, cho rằng các phương án hiện nay về bản chất vẫn là sự thỏa thuận giữa các bên. Ông cũng nhìn nhận sự việc tại HH Linh Đàm chưa từng có tiền lệ.

“Nếu người dân thấy phù hợp thì có thể chấp nhận. Nếu không đồng ý thì hoàn toàn có thể lựa chọn con đường pháp lý. Khi đó, việc giải quyết sẽ phải theo quy định của pháp luật, thậm chí đưa ra tòa án”, ông Đức phân tích.

Tuy nhiên, theo ông, trong những trường hợp phức tạp liên quan đến hàng nghìn hộ dân, việc chỉ dựa vào thỏa thuận là chưa đủ. Nhà nước cần đóng vai trò trung tâm để đảm bảo lợi ích chung và tránh kéo dài tranh chấp.

Đồng quan điểm, GS Đặng Hùng Võ cho rằng sai phạm tại dự án không chỉ thuộc về chủ đầu tư mà còn liên quan đến trách nhiệm quản lý.

“Những sai phạm này lẽ ra phải được xử lý ngay từ đầu. Việc để kéo dài nhiều năm khiến thiệt hại dồn về phía người dân. Không thể chỉ để các bên tự thỏa thuận mà cần có quyết định rõ ràng từ phía Nhà nước”, ông nói.

Cách xử lý tại HH Linh Đàm không chỉ là bài toán riêng của một dự án, mà còn đặt ra yêu cầu lớn về cách thức giải quyết các sai phạm bất động sản trong tương lai: phải hài hòa giữa pháp lý, quyền lợi người dân và ổn định xã hội.

Gần đây, người dân HH Linh Đàm nhận được phiếu thu thập thông tin liên quan đến phương án xử lý sai phạm của chủ đầu tư. Trước lựa chọn trả nhà hoặc chuyển đi, đa số chỉ mong được ở lại và sớm được cấp giấy chứng nhận để ổn định lâu dài.

Về vấn đề này, đại diện UBND phường Hoàng Liệt cho biết việc thu thập ý kiến này do Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC01), Công an TP Hà Nội triển khai, phường có trách nhiệm phối hợp thực hiện.