Cứ nghĩ bị trào ngược dạ dày, người phụ nữ không ngờ mắc biến chứng nguy hiểm sau 15 năm tiểu đường

Cụ bà sụt 5kg, suy kiệt vì những triệu chứng tưởng là trào ngược dạ dày

Theo thông tin từ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, bà Xuyên (74 tuổi) có tiền sử mắc tiểu đường type 2 hơn 15 năm nhưng không dùng thuốc đều đặn, đường huyết thường xuyên không ổn định. Khoảng nửa năm nay, bà bắt đầu ăn không ngon miệng, thường xuyên đầy bụng, ợ nóng, mau no và nôn nhiều. Đáng chú ý, có những lần bà nôn ra thức ăn đã ăn từ nhiều giờ trước.

Nghĩ mình bị trào ngược dạ dày thực quản, bà tự mua thuốc về uống nhưng tình trạng không cải thiện. Trong 6 tháng, bà sụt 5kg, cơ thể ngày càng suy kiệt nên được gia đình đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ) thăm khám.

Thời điểm nhập viện, bà nặng 44kg, đường huyết tăng cao hơn 200 mg/dL, trong khi mức bình thường theo thông tin bệnh viện cung cấp là 60-100 mg/dL. Người bệnh còn bị mất nước, rối loạn điện giải nghiêm trọng. Các bác sĩ tiến hành truyền insulin để ổn định đường huyết, bù dịch, cân bằng điện giải và theo dõi các chỉ số sinh tồn.

Phát hiện liệt dạ dày sau khi loại trừ các nguyên nhân khác

Nhận thấy người bệnh thường nôn ngay sau khi ăn, đường huyết sau ăn không ổn định và triệu chứng khác với trào ngược dạ dày thực quản thông thường, ThS.BS Hoàng Thị Hồng Linh, khoa Nội tiết – Đái tháo đường của bệnh viện nghi ngờ bà Xuyên có thể mắc liệt dạ dày. Đây là biến chứng có thể gặp ở người mắc tiểu đường lâu năm nhưng thường ít được chú ý.

Bác sĩ chỉ định người bệnh thực hiện các kiểm tra, xét nghiệm chuyên sâu. Qua nội soi tiêu hóa, các bác sĩ loại trừ nguyên nhân gây tắc nghẽn cơ học ở dạ dày như khối u, hẹp môn vị, loét… Đồng thời, những nguyên nhân khác như tiền sử phẫu thuật vùng bụng, bệnh tự miễn, suy giáp, đa xơ cứng và rối loạn ăn uống cũng được xem xét loại trừ.

Tiếp đó, người bệnh được thực hiện nghiệm pháp thở hơi để đánh giá tốc độ làm rỗng của dạ dày. Kết quả cho thấy thời gian bán hủy thức ăn trong dạ dày là 180 phút, dài hơn mức thông thường 70-100 phút. Các kết quả kiểm tra giúp xác định bà Xuyên bị liệt dạ dày, nghi do biến chứng tiểu đường.

Vì sao tiểu đường lâu năm có thể gây liệt dạ dày?

Liệt dạ dày là tình trạng rối loạn vận động tiêu hóa khiến thức ăn lưu lại trong dạ dày lâu hơn bình thường. Ở người mắc tiểu đường, biến chứng này có thể xuất hiện khi đường huyết kiểm soát kém trong thời gian dài.

Theo bác sĩ Linh, tình trạng đường huyết cao kéo dài có thể gây tổn thương các mạch máu cung cấp oxy và dưỡng chất cho dây thần kinh, trong đó có dây thần kinh phế vị. Đây là dây thần kinh có vai trò liên quan đến hoạt động của các cơ quan tiêu hóa.

Khi dây thần kinh phế vị bị tổn thương, các tín hiệu thần kinh điều khiển hoạt động nhào trộn và vận chuyển thức ăn của dạ dày có thể bị chậm hoặc gián đoạn. Thức ăn vì thế lưu lại lâu hơn, gây ra các triệu chứng như đầy bụng, nhanh no, buồn nôn và nôn.

Đáng chú ý, tình trạng chậm tiêu hóa còn khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn, đặc biệt ở người bệnh sử dụng thuốc tiểu đường dạng uống.

“Liệt dạ dày gây khó khăn trong việc theo dõi quá trình tiêu hóa dẫn đến lượng đường của người bệnh thường quá cao hoặc quá thấp, khiến việc điều trị thuốc gặp nhiều khó khăn”, bác sĩ Linh nói.

Bác sĩ cũng giải thích, khi thức ăn lưu lại quá lâu trong dạ dày, người bệnh có thể gặp tình trạng nhiễm khuẩn tiêu hóa. Thực phẩm còn có thể đông cứng thành khối rắn, không được tiêu hóa, trở thành dị vật dạ dày, kích thích cơ quan này và gây buồn nôn, nôn hoặc tắc nghẽn.

Điều trị liệt dạ dày cần kiểm soát tốt đường huyết

Theo bác sĩ Linh, liệt dạ dày thường khó chẩn đoán do các triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với chứng ợ nóng mạn tính hoặc buồn nôn thông thường. Vì vậy, biến chứng này có thể bị bỏ sót ở người mắc tiểu đường lâu năm.

Bà Xuyên được theo dõi sát, kiểm soát đường huyết bằng insulin, đồng thời sử dụng thuốc hỗ trợ tăng co bóp dạ dày. Chế độ ăn cũng được điều chỉnh: chia thành 6 bữa nhỏ trong ngày để tránh khiến dạ dày quá đầy, ưu tiên thức ăn dạng lỏng, hạn chế chất béo và chất xơ khó tiêu hóa, đồng thời bù đủ nước cho cơ thể.

Bác sĩ Linh cho biết, liệt dạ dày là bệnh mạn tính, người bệnh có thể phải điều trị và kiểm soát trong thời gian dài. Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với căn bệnh này. Việc kiểm soát chủ yếu dựa vào điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, sử dụng thuốc và kiểm soát tốt đường huyết, bao gồm cả việc sử dụng insulin hợp lý nếu người bệnh mắc tiểu đường type 2.