Loại bệnh đang âm thầm gia tăng: Bác sĩ chỉ ra 6 dấu hiệu cảnh báo tiền tiểu đường nhiều người bỏ qua

Tiền tiểu đường là gì và vì sao nhiều người khó nhận biết?

Trao đổi với PV gia đình & Xã hội, ThS.BS Nguyễn Vũ Bình (Giảng viên Đại học Y Hà Nội) cho biết, tiền tiểu đường là giai đoạn lượng đường trong máu cao hơn bình thường nhưng chưa đạt ngưỡng chẩn đoán bệnh tiểu đường. Do không có triệu chứng đặc hiệu, nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi kiểm tra sức khỏe định kỳ hoặc khi bệnh đã tiến triển nặng hơn.

Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, nếu thấy một số dấu hiệu dưới đây kéo dài, người dân nên chủ động kiểm tra đường huyết và xét nghiệm HbA1c để phát hiện sớm nguy cơ tiền tiểu đường.

Những ai dễ mắc tiền tiểu đường và dấu hiệu nhận biết ra sao?

Phụ nữ tiền mãn kinh và sau mãn kinh dễ bị tiền tiểu đường

Estrogen là hormone có vai trò quan trọng trong việc duy trì độ nhạy của insulin. Khi bước vào giai đoạn tiền mãn kinh hoặc sau mãn kinh, nồng độ estrogen trong cơ thể suy giảm, làm giảm khả năng đáp ứng với insulin và tăng nguy cơ xuất hiện tình trạng kháng insulin.

ThS.BS Nguyễn Vũ Bình cho biết đây là một trong những lý do khiến đường huyết ở phụ nữ sau 45 tuổi có thể tăng âm thầm mà không gây ra những thay đổi rõ rệt về mặt triệu chứng. Chính vì vậy, nhiều trường hợp chỉ phát hiện bất thường khi thực hiện các xét nghiệm kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Người bị hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) có nguy cơ tiền tiểu đường cao hơn

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) thường đi kèm với tình trạng kháng insulin. Theo bác sĩ, đây là yếu tố làm tăng nguy cơ xuất hiện tiền tiểu đường ngay cả ở phụ nữ trẻ và không béo phì.

Tình trạng kháng insulin kéo dài có thể khiến lượng đường trong máu tăng dần theo thời gian. Nếu không được kiểm soát sớm, người mắc PCOS có nguy cơ tiến triển thành tiểu đường type 2 cao hơn so với người bình thường.

Da sẫm màu ở cổ, nách có thể là dấu hiệu tiền tiểu đường

Một dấu hiệu dễ bị bỏ qua nhưng có thể liên quan đến tình trạng kháng insulin là sự xuất hiện của các vùng da sẫm màu ở cổ, nách hoặc bẹn.

Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, đây là biểu hiện thường gặp ở những người có nồng độ insulin trong máu tăng cao kéo dài. Sự thay đổi này khiến vùng da bị ảnh hưởng trở nên dày hơn và có màu sẫm hơn so với những vùng da xung quanh. Nhiều người chỉ nghĩ đây là vấn đề về da liễu mà không nhận ra nó có thể liên quan đến rối loạn chuyển hóa đường trong cơ thể.

Thức khuya thường xuyên làm tăng nguy cơ tiền tiểu đường

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng đối với quá trình điều hòa đường huyết. Những người thường xuyên thức khuya hoặc ngủ không đủ giấc có nguy cơ gặp các rối loạn chuyển hóa cao hơn.

Theo bác sĩ, tình trạng thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng hormone ghrelin – hormone kích thích cảm giác đói – đồng thời làm giảm độ nhạy của insulin. Nghiên cứu cho thấy việc ngủ dưới 6 tiếng mỗi đêm liên tục có thể làm gia tăng nguy cơ tiền tiểu đường đáng kể ở người lớn mạnh khỏe.

Stress kéo dài ảnh hưởng đến đường huyết như thế nào?

Căng thẳng kéo dài không chỉ tác động đến sức khỏe tinh thần mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình kiểm soát đường huyết của cơ thể.

Khi cơ thể rơi vào trạng thái stress, hormone cortisol tăng cao sẽ kích thích gan giải phóng glucose vào máu liên tục, kể cả khi cơ thể không cần thêm năng lượng. Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, nhiều người có chỉ số HbA1c tăng dần nhưng không nhận thấy sự thay đổi nào rõ rệt về thể trạng, trong khi nguyên nhân có thể đến từ tình trạng căng thẳng kéo dài.

Ngồi nhiều, ít vận động khiến nguy cơ tiền tiểu đường gia tăng

Lối sống ít vận động là một trong những yếu tố nguy cơ phổ biến của tiền tiểu đường. Theo bác sĩ, cơ bắp là nơi sử dụng phần lớn lượng glucose sau bữa ăn. Trên thực tế, cơ bắp có thể tiêu thụ tới khoảng 80% lượng glucose được hấp thu sau khi ăn.

Khi cơ thể ít vận động, khả năng sử dụng glucose của cơ bắp giảm xuống, khiến lượng đường tồn tại trong máu nhiều hơn. Điều này buộc cơ thể phải sản xuất thêm insulin để duy trì cân bằng đường huyết. Theo thời gian, quá trình này có thể dẫn đến tình trạng kháng insulin và làm tăng nguy cơ tiền tiểu đường, kể cả ở những người không thừa cân hoặc béo phì.