Dinh dưỡng cho người bệnh suy thận: Ăn đúng cách giúp làm chậm tiến triển bệnh

Chế độ ăn ảnh hưởng thế nào tới người bệnh suy thận?

Suy thận, đặc biệt là bệnh thận mạn, đang trở thành gánh nặng sức khỏe ngày càng lớn. Khi chức năng thận suy giảm, khả năng lọc máu và đào thải độc chất bị ảnh hưởng, khiến các sản phẩm chuyển hóa, đặc biệt từ đạm, tích tụ trong cơ thể.

Hệ quả là người bệnh dễ gặp rối loạn điện giải, phù, tăng huyết áp và nhiều biến chứng nguy hiểm khác. Nếu chế độ ăn không phù hợp, bệnh có thể tiến triển nhanh hơn. Ngược lại, dinh dưỡng khoa học sẽ giúp giảm áp lực cho thận, kiểm soát triệu chứng và cải thiện tiên lượng lâu dài.

Nguyên tắc dinh dưỡng người bệnh suy thận

Cá thể hóa lượng đạm

Một trong những sai lầm phổ biến là cho rằng người bệnh thận phải kiêng hoàn toàn đạm. Thực tế, lượng đạm cần được điều chỉnh tùy theo giai đoạn bệnh. Người chưa lọc máu thường cần hạn chế đạm để giảm gánh nặng cho thận, trong khi người đang lọc máu lại cần bổ sung đủ để tránh suy dinh dưỡng và teo cơ. Xu hướng hiện nay ưu tiên đạm thực vật vì giúp giảm hấp thu phospho.

Hạn chế muối (natri)

Muối cũng là yếu tố cần kiểm soát chặt chẽ. Việc giữ lượng muối dưới 5g mỗi ngày giúp ổn định huyết áp và hạn chế giữ nước. Đáng lưu ý, muối không chỉ đến từ gia vị mà còn “ẩn” trong thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp hay nước chấm.

Quản lý kali hợp lý

Với kali, người bệnh không cần kiêng tuyệt đối rau củ quả nếu chưa có chỉ định. Việc ăn đủ chất xơ còn mang lại lợi ích cho chuyển hóa và có thể hỗ trợ kiểm soát kali máu gián tiếp.

Hạn chế phospho vô cơ

Bên cạnh đó, phospho vô cơ – thường có nhiều trong nước ngọt có gas, đồ ăn nhanh và thực phẩm chứa phụ gia – cần được hạn chế vì có thể gây ngứa, loãng xương và vôi hóa mạch máu.

Điều chỉnh lượng nước

Việc uống nước cũng cần cá thể hóa. Nhiều người cho rằng uống càng nhiều nước càng tốt để “thải độc”, nhưng với người suy thận, điều này có thể gây quá tải dịch, làm nặng thêm tình trạng bệnh nếu không có chỉ định của bác sĩ.

Đảm bảo đủ năng lượng

Ngoài ra, đảm bảo đủ năng lượng từ tinh bột và chất béo lành mạnh là yếu tố quan trọng giúp người bệnh tránh suy dinh dưỡng – một yếu tố làm tăng nguy cơ tiến triển bệnh.

Những sai lầm khiến bệnh suy thận nặng hơn

Trên thực tế, không ít người bệnh suy thận rơi vào tình trạng suy kiệt do kiêng khem quá mức hoặc áp dụng các chế độ ăn truyền miệng thiếu cơ sở khoa học.

Một số trường hợp lạm dụng thuốc nam, nước lá hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc, vô tình làm tổn thương thận nặng hơn. Ngoài ra, việc không kiểm soát hàm lượng kali và các khoáng chất trong khẩu phần ăn cũng có thể dẫn đến rối loạn điện giải, thậm chí gây nguy hiểm tính mạng.

Theo bác sĩ chế độ dinh dưỡng cho người bệnh thận cần được xây dựng dựa trên kết quả xét nghiệm, giai đoạn bệnh và các bệnh lý đi kèm.

Việc tuân thủ chế độ ăn đúng không chỉ giúp bảo tồn chức năng thận mà còn cải thiện chất lượng sống, kéo dài thời gian chưa phải điều trị thay thế như lọc máu hay ghép thận.