Tín hiệu từ lãi suất tiền gửi giúp chứng khoán sớm tạo đáy

Phiên giao dịch sáng ngày 20/10, thị trường chứng khoán tiếp tục gây thất vọng khi chỉ số VN-Index giảm tiếp về 1.680 điểm, mất gần 9 điểm so với phiên trước. Đà giảm liên tiếp của thị trường trong suốt 1 tháng qua, khiến chỉ số chung lần lượt thủng các mốc hỗ trợ 1.800 điểm, 1.700 điểm.

Thanh khoản thấp kỷ lục khi giá trị giao dịch trên sàn HoSE tính tới 10h30 chỉ đạt hơn 3.600 tỷ đồng. Khối ngoại vẫn bán ròng. Nhiều nhà đầu tư chán nản, lười giao dịch cổ phiếu khi danh mục thua lỗ.

Ngay cả những thông tin tích cực về kết quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong mùa báo cáo tài chính quý III đang được công bố, thị trường chứng khoán vẫn trầm lắng.

Trong báo cáo cập nhật thị trường tháng 9 của Dragon Capital vừa công bố, các chuyên gia của quỹ đầu tư này phân tích, kinh tế Việt Nam trong quý III tăng trưởng gần 10%, trong khi thị trường chứng khoán điều chỉnh. Hai diễn biến này có mối liên hệ với nhau khi hoạt động đầu tư vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, vừa làm gia tăng nhu cầu vốn và áp lực lên chi phí huy động. Trong tháng 9, thị trường chứng khoán chủ yếu phản ánh tác động từ chi phí vốn gia tăng.

Việc FTSE Russell triển khai nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ ngày 21/9 chưa đủ để đảo chiều xu hướng bán ròng của khối ngoại, khi nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng thêm 187 triệu USD trên sàn HoSE. Giá trị giao dịch khớp lệnh bình quân ngày đạt 508 triệu USD (khoảng 13.200 tỷ đồng/phiên) – mức thấp nhất kể từ đầu năm. Nhóm chứng khoán và bất động sản giảm mạnh nhất trước áp lực lãi suất, trong khi nhóm năng lượng dẫn đầu đà tăng nhờ giá dầu đi lên.

Dù vậy, chuyên gia của Dragon Capital kỳ vọng khoảng cách giữa tăng trưởng kinh tế và hiệu suất thị trường chứng khoán sẽ dần thu hẹp khi lãi suất tiền gửi kỳ hạn dài đạt đỉnh. Một số tín hiệu ban đầu cho thấy cân bằng giữa huy động vốn và tín dụng đang cải thiện. Tăng trưởng huy động vốn bằng VND đạt 11,7% từ đầu năm, vượt mức tăng trưởng tín dụng 10,1%.

“Diễn biến trên phản ánh nhu cầu vay vốn bằng VND có dấu hiệu giảm khi lãi suất tăng, trong khi người gửi tiền phản ứng với mức lãi suất huy động hấp dẫn hơn. Các ngân hàng cũng gia tăng cho vay bằng USD; huy động hoặc lên kế hoạch huy động khoảng 6,2 tỷ USD thông qua các khoản vay, phát hành trái phiếu trên thị trường quốc tế”, chuyên gia của quỹ đầu tư này phân tích.

Dù vậy, theo các chuyên gia, mặt bằng lãi suất chỉ có thể giảm đáng kể khi có thêm nguồn vốn thực chất được bổ sung vào hệ thống, thông qua hoạt động mua USD giao ngay của Ngân hàng Nhà nước, các biện pháp tái cấp vốn có mục tiêu hoặc đẩy nhanh giải ngân nguồn vốn ngân sách. Kênh tài khóa đang ghi nhận những chuyển biến tích cực, khi giải ngân đầu tư công đạt 62,9% kế hoạch năm, cao hơn 12,9 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Đồng thời, VND tăng giá 0,8% so với USD từ đầu năm, tạo thêm dư địa để Ngân hàng Nhà nước mua vào ngoại tệ. Tuy nhiên, lạm phát vẫn là yếu tố giới hạn khả năng nới lỏng chính sách, khi CPI bình quân 9 tháng đầu năm ở mức 4,5%, chạm ngưỡng dưới của mục tiêu 4,5-5%, cho thấy các biện pháp hỗ trợ có mục tiêu sẽ phù hợp hơn so với việc nới lỏng chính sách trên diện rộng.

Với thị trường chứng khoán, Dragon Capital nhận định mặt bằng định giá thị trường hiện đã phản ánh phần lớn áp lực từ lãi suất. VN-Index đang giao dịch ở mức định giá P/E 13,5 lần dựa trên lợi nhuận 12 tháng gần nhất. Tuy nhiên, 5 cổ phiếu dẫn dắt chỉ số từ đầu năm, gồm VIC, VHM, VPL, STB và LPB, đã khiến cả mức định giá và hiệu suất của chỉ số chung cao hơn so với phần còn lại của thị trường.

Nếu loại trừ 5 cổ phiếu này, VN-Index giảm tới 9,4% từ đầu năm và giao dịch ở mức P/E 11,4 lần, thấp hơn mức đáy trong giai đoạn biến động do thuế quan tháng 4/2025 và tiệm cận các vùng đáy của năm 2020 và 2022.

Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế đạt gần 10% và sự cân bằng giữa huy động vốn và tín dụng bắt đầu cải thiện, tương quan giữa lợi nhuận kỳ vọng và rủi ro tại mặt bằng hiện tại tương đối hấp dẫn. Quá trình cải thiện định giá sẽ cần thêm thời gian cho đến khi lãi suất huy động bắt đầu hạ nhiệt.

Thực tế, ghi nhận của Dân trí, tính đến sáng 20/10, đã có 15 ngân hàng thông báo giảm lãi suất huy động, chủ yếu ở các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, với mức giảm phổ biến 0,5%/năm, cao nhất 0,7%/năm.

Danh sách gồm ACB, TPBank, Sacombank, SeABank, PGBank, VCBNeo, BVBank, LPBank, BacABank, OCB, NamABank, BaoVietBank, NCB, VietBank và KienlongBank.

Cùng với giảm lãi suất huy động, nhiều ngân hàng triển khai chương trình giảm lãi suất cho vay 1,5-2%/năm, tập trung vào sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên như Vietcombank, BIDV, Agribank, Sacombank, SHB, MB…

Làn sóng giảm lãi suất diễn ra sau cuộc họp sáng 19/10 giữa Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn và đại diện 46 ngân hàng thương mại. Theo đó, các ngân hàng phải giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời giảm 1,5-2%/năm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.