Phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh nên ăn gì để cải thiện tình trạng tiêu hóa?

Vì sao phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh có thể gặp những thay đổi về tiêu hoá?

Phụ nữ trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh có thể gặp những thay đổi về tiêu hóa do nhiều yếu tố, trong đó có sự biến động và suy giảm estrogen. Những thay đổi nội tiết này có thể tác động gián tiếp đến chức năng đường ruột, nhưng không phải là nguyên nhân duy nhất gây ra tình trạng đi ngoài khó khăn. 

Sự suy giảm estrogen trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh có thể liên quan đến những thay đổi trong hoạt động của hệ tiêu hóa. Một số phụ nữ có thể gặp tình trạng thức ăn di chuyển qua đường tiêu hóa chậm hơn, dễ nhạy cảm với một số loại thực phẩm hoặc xuất hiện triệu chứng trào ngược axit. Bên cạnh đó, những thay đổi về tuần hoàn tại đường ruột và hệ vi sinh vật đường ruột cũng được cho là có thể góp phần ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa, gây cảm giác đầy bụng, khó chịu. Tuy nhiên, các biểu hiện này không xảy ra ở tất cả phụ nữ và có thể chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố khác.

Bên cạnh đó, tuổi tác, chế độ ăn thiếu chất xơ, uống không đủ nước, ít vận động, căng thẳng, rối loạn giấc ngủ và việc sử dụng một số loại thuốc cũng có thể góp phần làm thay đổi thói quen đại tiện.

Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, giảng viên Đại học Y Hà Nội, bên cạnh điều chỉnh thói quen sinh hoạt, việc lựa chọn thực phẩm giàu chất xơ cũng là yếu tố cần chú ý để hỗ trợ hoạt động của đường ruột. Trong đó có một số loại hoa quả ăn hàng ngày lại là những lựa chọn có thể giúp cải thiện tình trạng đi ngoài khó khăn nếu được bổ sung đúng cách và phù hợp với nhu cầu của cơ thể.

3 thực phẩm và nguồn chất xơ giúp phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh tiêu hóa dễ dàng hơn 

Theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình, giảng viên Đại học Y Hà Nội, khi lựa chọn thực phẩm hỗ trợ tiêu hóa, chị em nên chú ý đến hàm lượng chất xơ, khả năng dung nạp của cơ thể và cách sử dụng. Trong đó, kiwi, mận khô và vỏ hạt mã đề là 3 lựa chọn có thể cân nhắc.

1. Kiwi – bổ sung chất xơ, hỗ trợ nhu động ruột

Kiwi cung cấp chất xơ, nước và vitamin C. Chất xơ góp phần làm tăng khối lượng phân, trong khi lượng nước trong thực phẩm hỗ trợ duy trì độ mềm của phân, giúp quá trình đào thải thuận lợi hơn.

Một số nghiên cứu cho thấy ăn khoảng 1–2 quả kiwi mỗi ngày có thể cải thiện tình trạng táo bón ở một số người. Tuy nhiên, hiệu quả không giống nhau ở tất cả mọi người và còn phụ thuộc vào chế độ ăn, lượng nước uống cũng như nguyên nhân gây táo bón.

Với phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh, kiwi có thể được bổ sung vào bữa sáng hoặc dùng như bữa phụ. Nên ưu tiên ăn quả tươi thay vì chỉ uống nước ép để tận dụng chất xơ. Nếu có tiền sử dị ứng kiwi, cần tránh sử dụng loại quả này.

2. Mận khô – giúp phân mềm và dễ đào thải hơn

Mận khô là thực phẩm giàu chất xơ, đồng thời chứa sorbitol – một loại đường có khả năng giữ nước trong lòng ruột. Nhờ đó, mận khô có thể giúp phân mềm hơn, hỗ trợ việc đi ngoài ở người bị táo bón.

Tuy nhiên, ăn quá nhiều mận khô có thể gây đầy hơi, chướng bụng hoặc tiêu chảy do lượng sorbitol và chất xơ tương đối cao. Chị em nên bắt đầu với khẩu phần nhỏ, theo dõi phản ứng của cơ thể rồi điều chỉnh phù hợp.

Mận khô cũng chứa đường tự nhiên và có thể cung cấp lượng năng lượng đáng kể khi ăn nhiều. Người mắc đái tháo đường nên chú ý khẩu phần, tính lượng carbohydrate trong chế độ ăn và ưu tiên sản phẩm không bổ sung thêm đường.

3. Vỏ hạt mã đề – nguồn chất xơ hòa tan cần dùng đúng cách

Khác với kiwi và mận khô là những thực phẩm có thể dùng trực tiếp, vỏ hạt mã đề thường được sử dụng dưới dạng chất xơ bổ sung. Thành phần chính là psyllium, một loại chất xơ hòa tan có khả năng hút nước, tạo thành dạng gel và giúp tăng độ mềm của phân.

Psyllium có thể hữu ích với người không bổ sung đủ chất xơ từ chế độ ăn hoặc cần thêm chất xơ để cải thiện táo bón. Tuy nhiên, đây không phải lựa chọn phù hợp với tất cả mọi người.

Khi sử dụng, cần pha theo đúng hướng dẫn của sản phẩm với đủ lượng nước và uống ngay sau khi pha. Không nên nuốt bột khô hoặc dùng khi đang khó nuốt, nghi ngờ tắc ruột hay có tình trạng hẹp đường tiêu hóa mà chưa được bác sĩ đánh giá. Psyllium cũng có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu của một số thuốc, vì vậy người đang điều trị bằng thuốc nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về khoảng cách giữa các lần dùng.

Phụ nữ tiền mãn kinh, mãn kinh cần lưu ý gì khi bị táo bón?

Táo bón không nên được xử lý chỉ bằng cách tăng cường một loại thực phẩm. Chị em cần duy trì chế độ ăn đa dạng, bổ sung rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt; uống đủ nước theo nhu cầu; đồng thời duy trì vận động và thói quen đi vệ sinh đều đặn. Việc tăng chất xơ nên thực hiện từ từ để hạn chế đầy hơi, chướng bụng.

Ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, táo bón có thể liên quan đến nhiều yếu tố như thay đổi chế độ ăn, ít vận động, tác dụng phụ của thuốc hoặc những vấn đề sức khỏe đi kèm. Vì vậy, không nên mặc định mọi trường hợp đều do thay đổi nội tiết tố.

Nếu táo bón kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc đi kèm đau bụng dữ dội, nôn, bụng chướng nhiều, không trung tiện được, có máu trong phân hay sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đi khám để xác định nguyên nhân. Đặc biệt, tình trạng táo bón mới xuất hiện và kéo dài ở người trung niên, lớn tuổi cần được đánh giá y tế thay vì chỉ tự điều chỉnh bằng thực phẩm.