VN-Index mất gần 44 điểm: Điều gì xảy ra và nhà đầu tư cần theo dõi gì?

Áp lực đến từ nhiều phía

Thị trường chứng khoán đầu tuần bằng một phiên giảm mạnh khi VN-Index mất gần 44 điểm. Sắc đỏ bao trùm hầu hết nhóm ngành, nhiều cổ phiếu đóng cửa ở mức giá sàn.

Ông Lương Dương Phước, Giám đốc phân tích Công ty Chứng khoán Kafi, cho rằng đợt giảm này chủ yếu xuất phát từ yếu tố định giá và tâm lý thị trường, thay vì sự suy yếu trong hoạt động của doanh nghiệp. Dù mùa công bố kết quả kinh doanh quý II đang diễn ra với kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết tăng khoảng 15-17% so với cùng kỳ, thị trường hiện tập trung nhiều hơn vào triển vọng vĩ mô.

Một trong những áp lực lớn đến từ xu hướng tăng của mặt bằng lãi suất huy động. Trong 6 tháng qua, tín dụng tăng khoảng 7,73% trong khi huy động vốn chỉ tăng 5,02%. Các ngân hàng chịu áp lực phải tiếp tục nâng lãi suất để thu hút nguồn vốn. Khi lãi suất tiền gửi và trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn, dòng tiền vào cổ phiếu cũng chịu sức ép cạnh tranh.

Ở góc độ định giá, ông Phước cho rằng VN-Index hiện vẫn chưa đủ hấp dẫn để thu hút dòng tiền mạnh trở lại. Theo thống kê lịch sử, dòng tiền thường quay trở lại khi P/E (giá cổ phiếu/thu nhập mỗi cổ phiếu) thị trường lùi về vùng 9,5-10 lần, vùng được xem là hấp dẫn hơn so với lợi suất phi rủi ro.

Ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, cho rằng cú giảm mạnh đầu tuần là sự cộng hưởng giữa yếu tố kỹ thuật và áp lực sử dụng đòn bẩy. Sau 3 tuần giảm liên tiếp, VN-Index đã đánh mất vùng hỗ trợ 1.800 điểm, đồng thời xuyên thủng đường trung bình MA200 quanh vùng 1.760-1.770 điểm. Điều này kích hoạt hàng loạt lệnh cắt lỗ và hạ tỷ lệ ký quỹ.

Áp lực còn gia tăng khi lượng cổ phiếu bắt đáy trong nhịp hồi ngày 16/7 đồng loạt về tài khoản đúng phiên thị trường lao dốc, khiến nguồn cung ngắn hạn tăng mạnh.

Bên cạnh yếu tố trong nước, diễn biến quốc tế cũng chưa thuận lợi. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, rủi ro giá dầu tăng, cùng lập trường duy trì lãi suất cao của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục khiến dòng vốn vào các tài sản rủi ro trở nên thận trọng. Ngoài ra, khối ngoại cũng duy trì xu hướng bán ròng mạnh ở nhiều nhóm vốn hóa lớn như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản và công nghệ; xu hướng chưa dừng ở đầu tuần này.

Theo Chứng khoán TPS, việc VN-Index hình thành đáy sau thấp hơn đáy trước đã xác nhận xu hướng giảm trong ngắn hạn, đồng thời làm gia tăng khả năng thị trường bước vào nhịp điều chỉnh sâu hơn. Công ty này cho rằng chỉ số sẽ cần thêm thời gian để tìm vùng cân bằng mới trước khi xuất hiện tín hiệu hồi phục đáng tin cậy.

Cần quan sát dòng tiền, chưa vội bán tháo

Các chuyên gia cho rằng sau nhịp giảm mạnh, điều quan trọng nhất với nhà đầu tư không phải là dự báo chính xác đáy của thị trường mà là quan sát những tín hiệu cho thấy dòng tiền đang quay trở lại.

Ông Đinh Minh Trí nêu, thanh khoản sẽ là biến số quan trọng nhất. Giá trị giao dịch đã giảm xuống mức thấp nhất từ đầu năm, cho thấy dòng tiền chủ yếu đứng ngoài quan sát. Khi thanh khoản thấp, chỉ cần lực bán không quá lớn cũng đủ kéo chỉ số giảm mạnh. Sự phục hồi của thanh khoản sẽ là tín hiệu sớm nhất cho thấy dòng tiền cải thiện.

Ngoài dòng tiền, mùa công bố kết quả kinh doanh quý II cũng là lực đỡ ngắn hạn chính, tạo cơ sở phân hóa giữa nhóm có nền tảng tốt và nhóm thuần đầu cơ.

Về trung hạn, thị trường còn chờ đợi các yếu tố hỗ trợ như việc Việt Nam được đưa vào rổ chỉ số của FTSE Russell từ tháng 9, kỳ vọng được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng trong năm 2027, cùng tiến độ giải ngân đầu tư công và các chính sách hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Đối với nhà đầu tư, ông Lương Dương Phước cho rằng đây chưa phải thời điểm bán tháo bằng mọi giá. Nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy cao nên chủ động giảm tỷ trọng để kiểm soát rủi ro. Ngược lại, những người có tỷ trọng tiền mặt lớn và tầm nhìn trung, dài hạn có thể chuẩn bị danh mục, giải ngân từng phần khi thị trường điều chỉnh về vùng định giá hấp dẫn hơn, thay vì cố gắng bắt đáy trong một phiên.

Nếu VN-Index tiếp tục điều chỉnh về vùng P/E khoảng 9,5-10 lần, đây sẽ là vùng định giá đáng chú ý bởi trong nhiều chu kỳ trước, thị trường thường hình thành đáy trung hạn và xuất hiện lực cầu bắt đáy khi lợi nhuận doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng. Thị trường vẫn sẽ chịu áp lực biến động khi tâm lý nhà đầu tư còn khá thận trọng trước những yếu tố về lãi suất và diễn biến vĩ mô quốc tế. Vì vậy, khả năng VN-Index tiếp tục dao động để tìm vùng cân bằng là điều cần được tính đến.

Ông Trí cũng lưu ý áp lực bán giải chấp vẫn chưa chấm dứt khi dư nợ margin còn cao và VN-Index chưa xuất hiện phiên hấp thụ lượng cung đủ lớn để xác nhận tạo đáy. Trong bối cảnh này, ưu tiên hàng đầu vẫn là quản trị rủi ro, thay vì vội vàng gia tăng tỷ trọng cổ phiếu.