————
Tại cuộc họp ngày 15/11 về việc tiếp thu, giải trình các dự án luật liên quan đến nhà ở, kinh doanh bất động sản và đất đai, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh báo cáo phương án chỉ cho phép bán lại nhà ở xã hội sau 5 năm cho người thuộc diện đủ điều kiện mua, với giá chuyển nhượng do các bên thỏa thuận.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ủng hộ phương án này nhằm bảo đảm mục tiêu chính sách, hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách.
Trong khi đó, ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, đề nghị làm rõ các vấn đề pháp lý liên quan đến quyền sở hữu, quyền tự do hợp đồng, điều kiện chuyển nhượng tiếp theo và quy định chuyển tiếp.
Lo ngại vướng mắc về tín dụng và thủ tục chuyển nhượng
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Anh Quê, Chủ tịch G6 Group, cho rằng việc tiếp tục giới hạn đối tượng nhận chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm có thể phát sinh những khó khăn trong hoạt động tín dụng, định giá tài sản và thực hiện thủ tục mua bán.
Việc tiếp cận vốn vay mua nhà ở xã hội hiện đã gặp một số trở ngại do chênh lệch giữa chi phí huy động vốn và lãi suất cho vay ưu đãi. Ngoài ra, các ngân hàng còn phải tính đến khả năng xử lý tài sản bảo đảm khi người vay mất khả năng thanh toán.
Trong thời gian nhà ở xã hội bị hạn chế chuyển nhượng, việc phát mại tài sản phải tuân thủ những điều kiện nhất định. Nếu sau 5 năm, đối tượng nhận chuyển nhượng tiếp tục bị giới hạn, quá trình xử lý tài sản để thu hồi nợ của ngân hàng có thể càng phức tạp.

Người dân chuẩn bị giấy tờ đăng ký mua nhà ở xã hội (Ảnh: Văn Hưng).
Theo ông Quê, để hạn chế rủi ro, một số ngân hàng yêu cầu khách hàng thế chấp thêm tài sản khác hoặc đề nghị chủ đầu tư cam kết mua lại căn hộ khi người vay không còn khả năng trả nợ. Một số trường hợp còn bị áp dụng hạn mức vay thấp, yêu cầu trả trước 6 tháng tiền lãi hoặc chủ đầu tư phải duy trì khoản tiền bảo đảm tương đương 5% giá trị khoản vay.
“Nếu quy định nhà ở xã hội chỉ được bán lại sau 5 năm cho người được hưởng chính sách nhà ở xã hội thì Nhà nước phải là đối tượng mua lại nhà ở xã hội khi khách hàng không có khả năng thanh toán và Nhà nước phải bù lỗ phần lãi suất cho ngân hàng”, ông Quê đề xuất.
Bên cạnh vấn đề tín dụng, Chủ tịch G6 Group cho rằng việc xác định giá bán lại cũng cần được làm rõ, nhất là đối với những căn hộ đã được chủ sở hữu đầu tư thêm nội thất. Trong khi phần xây dựng và hoàn thiện cơ bản có thể tính theo giá mua ban đầu hoặc khấu hao sau thời gian sử dụng, giá trị nội thất bổ sung khó có một cách xác định thống nhất.
Liên quan đến vấn đề này, Bộ Xây dựng từng lưu ý việc quy định giá bán lại nhà ở xã hội có thể làm phát sinh thủ tục hành chính và trách nhiệm của các bên nếu xác định giá không chính xác. Đây cũng là một trong những vấn đề cần cân nhắc khi xây dựng cơ chế chuyển nhượng phù hợp với mục tiêu chính sách.
Một vướng mắc khác là cơ quan nào chịu trách nhiệm xác nhận điều kiện của người mua lại. Theo ông Quê, khi căn hộ đã được cấp giấy chứng nhận, chủ đầu tư không còn thực hiện các thủ tục bán nhà như giai đoạn đầu, trong khi người nhận chuyển nhượng vẫn phải đáp ứng điều kiện hưởng chính sách nhà ở xã hội.
Để tháo gỡ, ông đề xuất giao UBND cấp xã xét duyệt đối tượng, hồ sơ mua lại nhà ở xã hội, còn Sở Xây dựng thực hiện khâu thẩm định cuối cùng.
Đề xuất bán theo giá thị trường nhưng hoàn trả ưu đãi
Từ những vướng mắc trên, ông Quê đề xuất nghiên cứu phương án cho phép chủ sở hữu bán nhà ở xã hội theo giá thị trường sau 5 năm, với điều kiện hoàn trả các khoản ưu đãi tài chính đã được hưởng.
Theo ông, người mua nhà ở xã hội được hưởng ưu đãi về tiền sử dụng đất và thuế giá trị gia tăng. Tại một số dự án ngoại thành Hà Nội, ông ước tính phần tiền sử dụng đất được miễn tương đương khoảng 3-7 triệu đồng/m2 căn hộ. Thuế giá trị gia tăng đối với nhà ở xã hội thuộc diện áp dụng mức 5%, thấp hơn mức thuế suất thông thường 10%.
Cụ thể, ông đề xuất trong 5 năm kể từ thời điểm được cấp giấy chứng nhận, người mua có thể chuyển nhượng căn hộ cho người đủ điều kiện hưởng chính sách hoặc bán lại cho chủ đầu tư, Nhà nước nếu các đơn vị này có nhu cầu. Giá chuyển nhượng được xác định trên cơ sở giá mua ban đầu và giá trị nội thất theo thỏa thuận.

Ông Nguyễn Anh Quê đề xuất cho phép bán nhà ở xã hội theo giá thị trường sau 5 năm, với điều kiện hoàn trả các khoản ưu đãi đã hưởng (Ảnh: NVCC).
Sau thời hạn này, người sở hữu được đề xuất cho phép bán theo giá thị trường nhưng phải hoàn trả 100% khoản tiền sử dụng đất được ưu đãi, tính theo bảng giá đất tại thời điểm dự án được giao đất, cùng phần ưu đãi thuế giá trị gia tăng 5%.
“Tôi đánh giá phương án này chủ động cho người mua nhà ở xã hội và tránh trục lợi nhà ở xã hội, Nhà nước không thất thoát ngân sách nhà nước”, ông Quê nhận định.
Ở góc độ quyền lợi người mua, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), kiến nghị cho phép chuyển nhượng nhà ở xã hội theo cơ chế thị trường sau 5 năm. Theo ông, việc giới hạn giá bán có thể khiến chủ sở hữu chịu thiệt do đã phát sinh chi phí lãi vay, chi phí vốn và trượt giá trong thời gian sử dụng.
HoREA đồng thời cảnh báo nguy cơ phát sinh khoản tiền chênh lệch ngoài hợp đồng nếu giá chuyển nhượng bị khống chế, làm giảm tính minh bạch của giao dịch.
Đối với các trường hợp đã mua nhà ở xã hội, ông Quê kiến nghị bổ sung quy định chuyển tiếp. Theo đó, những căn hộ đã ký hợp đồng mua bán trước thời điểm luật sửa đổi có hiệu lực nên tiếp tục được áp dụng quy định của Luật Nhà ở năm 2023.
Nguồn: Dân Trí (link)
Thông tin hữu ích khác:
– Volkswagen Nha Trang
– Kiến thức gia đình
– Xe hơi Volkswagen
– Tri thức đời sống
– Giá xe Volkswagen
– Mua xe Volkswagen
– Xây nhà trọn gói
– Xây dựng Nha Trang
