Tại dự thảo Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán đang được Bộ Tài chính xây dựng, một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là giới hạn quy mô thử nghiệm đối với trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo đó, giải pháp công nghệ tài chính (Fintech) sử dụng AI được thử nghiệm với không quá 1.000 nhà đầu tư. Cụ thể, nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp sẽ tham gia thử nghiệm giải pháp tư vấn đầu tư chứng khoán bằng AI và sử dụng AI để đầu tư.
Cổ phiếu được sử dụng AI để đầu tư hoặc sử dụng AI để tạo lập thị trường bị giới hạn. Dự thảo quy định những cổ phiếu này không nằm trong rổ VNX AllShare của Sở Giao dịch chứng khoán TPHCM (HoSE). Đây là rổ cổ phiếu đang chiếm khoảng 77% vốn hóa thị trường.
Đề xuất này thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư chứng khoán. Ông Trần Bá Dũng, môi giới một công ty chứng khoán ở TPHCM, cho rằng dự thảo thể hiện sự thận trọng về mặt quản lý, nhưng lại thiếu khả thi về mặt kỹ thuật giao dịch. Nếu áp dụng theo đề xuất ban đầu, chính sách sẽ rất khó thu hút nhà đầu tư và dữ liệu thu về có thể bị méo mó.
Nhiều ý kiến tranh luận xung quanh việc có nên dùng AI để “đánh” chứng khoán (Ảnh: Lam Giang).
Theo ông, bản chất của AI hay giao dịch thuật toán (Algo Trading) là cần dữ liệu lớn và thanh khoản cao để tính toán, khớp lệnh tức thời với độ trượt giá thấp nhất. Việc loại bỏ rổ VNX AllShare (nơi chiếm 77% vốn hóa) vô hình trung bắt AI phải giao dịch ở nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ, thanh khoản kém. Ở rổ này, chỉ cần một lệnh tự động của AI kích hoạt cũng đủ làm cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn ngay lập tức, vô tình gây nhiễu giá và làm hỏng thuật toán.
“Nhà đầu tư chuyên nghiệp đặt quản trị rủi ro lên hàng đầu. Họ sẽ không đưa thuật toán và vốn lớn vào nhóm cổ phiếu thanh khoản thấp – nơi robot vào lệnh thì dễ nhưng khi thị trường đảo chiều thì hoàn toàn mất thanh khoản, không thể cắt lỗ hay thoát hàng”, ông Dũng nói.
Ông Bùi Văn Huy, Tổng giám đốc Công ty cổ phần FIDT, cho biết trước đây giao dịch bằng robot từng được triển khai trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, từ năm 2023, các công ty chứng khoán đã được yêu cầu tạm dừng hoạt động này.
Theo ông Huy, nếu giao dịch thuật toán được mở lại, việc xây dựng khung pháp lý cần xuất phát từ thực tiễn của thị trường. Giao dịch thuật toán hiện có thể chia thành ba nhóm chính, gồm hoạt động tạo lập thị trường, giao dịch kinh doanh chênh lệch giá và các chiến lược giao dịch tự động dựa trên phân tích kỹ thuật hoặc các mô hình định lượng.
Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc triển khai giao dịch tần suất cao vẫn còn một số hạn chế do thanh khoản của nhiều mã cổ phiếu chưa lớn, đặc điểm giao dịch khác với các thị trường phát triển và hạ tầng công nghệ trước đây chưa hoàn toàn đáp ứng yêu cầu.
Giao dịch thuật toán có thể góp phần nâng cao hiệu quả thị trường, cải thiện thanh khoản và giảm chi phí giao dịch. Dù vậy, để triển khai an toàn, cơ quan quản lý cần kiểm soát chặt các nhóm rủi ro, trong đó có nguy cơ thao túng thị trường thông qua các thuật toán giao dịch tốc độ cao. Rủi ro quá tải hệ thống khi lượng lệnh tăng mạnh. Phải tránh được nguy cơ xảy ra các đợt biến động giá bất thường do thuật toán tự động kích hoạt hàng loạt lệnh mua bán trong thời gian rất ngắn…
Theo ông Huy, việc nhận diện đầy đủ các rủi ro ngay từ giai đoạn xây dựng chính sách sẽ giúp thiết kế khung pháp lý phù hợp, tạo điều kiện thúc đẩy đổi mới công nghệ nhưng vẫn bảo đảm sự minh bạch, an toàn và ổn định của thị trường chứng khoán.
Ghi nhận của phóng viên cho thấy, không chỉ nhà đầu tư, nhiều môi giới chứng khoán cũng ứng dụng công nghệ, AI trong phân tích cổ phiếu và đưa ra khuyến nghị đầu tư. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh bùng nổ của công nghệ với AI, điện toán đám mây (Cloud), dữ liệu lớn (Biga Data) mở ra cơ hội bứt phá về năng lực vận hành và trải nghiệm nhà đầu tư cho các công ty chứng khoán.
Vài ngày trước, tại một hội thảo về chuyển đổi số ngành chứng khoán ở TPHCM, vấn đề công ty chứng khoán, môi giới chứng khoán áp dụng AI để tư vấn cho khách hàng trong quá trình đầu tư, nếu sai hoặc thua lỗ thì ai chịu trách nhiệm, cũng được đặt ra.
Theo ông Nguyễn Xuân Quang, Trợ lý Chủ tịch HĐQT Công ty chứng khoán SSI, ứng dụng AI giúp công ty chứng khoán phân tích hành vi theo thời gian thực tế, đưa ra gợi ý chính xác cho từng khách hàng cá nhân. Các chatbot, trợ lý ảo cũng giải đáp thắc mắc cho khách hàng ngay lập tức. Doanh nghiệp trong ngành chứng khoán tăng cạnh tranh so với đối thủ, có thêm các mô hình kinh doanh mới…
Có điều, ông Quang nói rằng không ít số liệu và nhận định do AI “bịa” ra nhưng nghe vẫn rất thuyết phục. Khi dùng AI phân tích để tư vấn đầu tư, nếu khách hàng thua lỗ sẽ khó tìm được người chịu trách nhiệm do thiếu quy định và trách nhiệm. Chưa kể, tình trạng mạo danh, khuyến nghị đầu tư giả mạo cũng gia tăng. Vì vậy, dù AI đưa ra khuyến nghị nhưng không quyết định thay con người, mà con người phải giữ quyết định cuối cùng.
Theo ông Dũng, để cơ chế thử nghiệm đi vào thực tế, cơ quan quản lý nên cân nhắc cho phép AI giao dịch ở rổ VN30/VNX AllShare nhưng khống chế hạn mức vốn tối đa trên mỗi tài khoản thử nghiệm (ví dụ tối đa 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng/tài khoản). Cách này vừa đảm bảo môi trường thanh khoản cho AI vận hành đúng bản chất, vừa kiểm soát tuyệt đối rủi ro hệ thống. Đưa Phái sinh (VN30F) vào danh mục thử nghiệm: Đây mới là thị trường lý tưởng cho AI nhờ tính chất T+0, thanh khoản cao và khả năng giao dịch hai chiều.
Nguồn: Dân Trí (link)
Thông tin hữu ích khác:
– Volkswagen Nha Trang
– Kiến thức gia đình
– Xe hơi Volkswagen
– Tri thức đời sống
– Giá xe Volkswagen
– Mua xe Volkswagen
– Xây nhà trọn gói
– Xây dựng Nha Trang