Anh chi thêm 1,5 tỷ bảng xây nhà ở xã hội, hỗ trợ người mua nhà lần đầu

Ngày 28/10, Chính phủ Anh công bố Ngân sách 2026 với hàng loạt chính sách nhằm thúc đẩy xây dựng nhà ở, hỗ trợ người dân sở hữu nhà và giảm áp lực chi phí sinh hoạt.

Theo tài liệu ngân sách do Bộ Tài chính Anh công bố, Chính phủ sẽ bổ sung 1,5 tỷ bảng Anh cho Chương trình Nhà ở xã hội và Nhà ở giá phải chăng (Social and Affordable Homes Programme), hướng tới xây dựng thêm khoảng 10.000 căn nhà tại England (vùng lãnh thổ Anh thuộc Vương quốc Anh).

Cùng với đó, chương trình Your First Home (Căn nhà đầu tiên) trị giá 4,7 tỷ bảng được triển khai nhằm giúp khoảng 70.000 hộ gia đình mua nhà lần đầu thông qua cơ chế cho vay góp vốn sở hữu, giảm số tiền đặt cọc và khoản vay thế chấp ngân hàng.

Bổ sung 1,5 tỷ bảng xây khoảng 10.000 căn nhà

Khoản ngân sách bổ sung 1,5 tỷ bảng sẽ được phân bổ trong giai đoạn tài khóa 2027-2028 đến 2030-2031, ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê xã hội (Social Rent), đặc biệt là những căn nhà do chính quyền địa phương đầu tư và quản lý.

Với nguồn vốn bổ sung này, tổng cam kết đầu tư của Chính phủ Anh cho chương trình phát triển nhà ở xã hội và nhà ở giá phải chăng sẽ vượt 40 tỷ bảng trong 10 năm. Trước đó, Chính phủ đã phân bổ thêm 9,6 tỷ bảng trong năm nay.

Để thúc đẩy xây dựng, Chính phủ tiếp tục kéo dài thêm một năm chính sách cho phép chính quyền địa phương vay vốn từ Ủy ban Cho vay Công trình Công cộng (Public Works Loan Board) với lãi suất ưu đãi, thấp hơn 0,4 điểm phần trăm so với mức thông thường.

Từ ngày 1/4/2027, đất bán cho các tổ chức cung cấp nhà ở xã hội đủ điều kiện cũng sẽ được áp dụng thuế giá trị gia tăng (VAT) 0%. Đây là một trong những biện pháp nhằm giảm chi phí đầu vào, tạo điều kiện triển khai dự án nhanh hơn.

Ngoài ra, Chính phủ dự kiến giảm bớt một số yêu cầu về đa dạng sinh học đối với các dự án quy mô nhỏ trên đất đã qua sử dụng, đồng thời hạn chế những thay đổi lớn về quy chuẩn xây dựng trong nhiệm kỳ hiện tại, ngoại trừ các quy định cần thiết để bảo đảm an toàn.

Các chính sách được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu nhà ở xã hội tại Anh vẫn ở mức cao.

Theo thống kê của Bộ Nhà ở, Cộng đồng và Chính quyền địa phương Anh, tính đến ngày 31/3/2025, khoảng 1,34 triệu hộ gia đình nằm trong danh sách chờ được bố trí nhà ở xã hội tại England, tăng 1% so với một năm trước và là mức cao nhất kể từ năm 2014.

Trong năm tài khóa 2024-2025, khoảng 263.000 hộ gia đình được ký hợp đồng thuê nhà ở xã hội mới. Trong số này có những hộ lần đầu tiếp cận nhà ở xã hội và những hộ chuyển giữa các căn nhà thuộc hệ thống.

Hỗ trợ 70.000 hộ mua nhà với tiền đặt cọc chỉ từ 2,5%

Bên cạnh phát triển nguồn cung, Chính phủ Anh công bố chi tiết chương trình Your First Home quy mô 4,7 tỷ bảng, dự kiến triển khai trong 5 năm để hỗ trợ người mua nhà lần đầu.

Điểm đáng chú ý là người mua đủ điều kiện chỉ cần có khoản tiền đặt cọc tối thiểu 2,5% giá trị căn nhà, thay vì mức 5% như các khoản vay thế chấp thông thường.

Theo cơ chế này, Chính phủ cung cấp khoản vay góp vốn sở hữu tương đương 20% giá trị căn nhà, miễn lãi trong 5 năm đầu. Phần còn lại được tài trợ bằng khoản vay thế chấp từ ngân hàng tham gia chương trình.

Chẳng hạn, với một căn nhà có giá 300.000 bảng, người mua cần chuẩn bị 7.500 bảng tiền đặt cọc, nhận khoản vay góp vốn 60.000 bảng từ Chính phủ và vay ngân hàng 232.500 bảng.

Nếu sử dụng khoản vay thế chấp thông thường bằng 95% giá trị căn nhà, người mua cần có 15.000 bảng tiền đặt cọc và vay ngân hàng 285.000 bảng.

Theo tính toán minh họa của Chính phủ Anh, với thời hạn vay thế chấp 30 năm và lãi suất ngân hàng 5%/năm, người tham gia Your First Home phải thanh toán khoảng 1.248 bảng mỗi tháng trong 5 năm đầu, so với 1.530 bảng nếu vay theo phương án thông thường.

Tuy nhiên, khoản hỗ trợ 20% không phải tiền trợ cấp cho không. Từ năm thứ sáu, người mua phải trả lãi 1,5%/năm đối với khoản vay góp vốn; từ năm thứ bảy, mức lãi suất là 3%/năm.

Khi bán nhà hoặc hoàn trả khoản vay trước hạn, số tiền phải thanh toán được tính theo tỷ lệ 20% giá trị căn nhà tại thời điểm định giá, thay vì cố định theo khoản tiền vay ban đầu.

Ví dụ, một người mua căn nhà giá 300.000 bảng với khoản vay góp vốn 60.000 bảng. Nếu giá trị căn nhà tăng lên 320.000 bảng, số tiền phải hoàn trả sẽ là 64.000 bảng. Ngược lại, nếu giá trị giảm xuống 280.000 bảng, nghĩa vụ hoàn trả tương ứng là 56.000 bảng.

Chương trình áp dụng cho người mua nhà lần đầu tại England, mua nhà mới từ các chủ đầu tư tham gia chương trình và sử dụng làm nơi ở chính.

Chính phủ kỳ vọng chương trình không chỉ giúp khoảng 70.000 hộ gia đình mua nhà lần đầu mà còn hỗ trợ xây dựng thêm khoảng 20.000 căn nhà mới.