Cư dân chung cư lưu ý: Làm những việc này có thể bị phạt tới 130 triệu đồng

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 339/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý và phát triển nhà ở, kinh doanh bất động sản.

Trong đó, Điều 62 quy định nhiều mức phạt đối với chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư và nhà ở riêng lẻ.

Theo quy định mới, hành vi không đóng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung của nhà chung cư có thể bị phạt từ 20-30 triệu đồng. Người vi phạm đồng thời phải đóng đầy đủ khoản kinh phí bảo trì theo quy định.

Mức phạt từ 60-80 triệu đồng được áp dụng đối với một số hành vi như chiếm dụng diện tích nhà ở trái pháp luật; lấn chiếm không gian, phần diện tích thuộc sở hữu chung của nhà chung cư hoặc thuộc quyền sở hữu của chủ sở hữu khác.

Cùng mức phạt này là hành vi thay đổi, làm hư hại kết cấu chịu lực trong nhà chung cư; tự ý chia, tách căn hộ chung cư khi chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.

Theo một trưởng ban quản trị chung cư tại TPHCM, việc cư dân tự ý cải tạo, thay đổi công năng hoặc tác động đến kết cấu tòa nhà là một trong những nguyên nhân có thể dẫn đến tranh chấp, xung đột giữa ban quản trị và cư dân.

Chẳng hạn, có trường hợp cư dân tự ý cải tạo căn hộ, di dời nhà vệ sinh vì lý do phong thủy. Ban quản trị yêu cầu dừng thi công nhưng cư dân không chấp hành, buộc phải nhờ chính quyền phường can thiệp. Việc thi công cũng ảnh hưởng đến một số căn hộ xung quanh.

Quy định trên sẽ giúp kiểm soát việc tự ý cải tạo, sửa chữa căn hộ, qua đó hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến kết cấu, an toàn của công trình cũng như quyền lợi của các cư dân khác.

Nghị định 339 cũng quy định mức phạt 60-80 triệu đồng đối với hành vi sử dụng phần diện tích, trang thiết bị thuộc quyền sở hữu, sử dụng chung của nhà chung cư vào mục đích riêng; sử dụng sai mục đích phần diện tích thuộc sở hữu chung hoặc phần diện tích làm dịch vụ trong nhà chung cư hỗn hợp.

Hành vi bị phạt tới 130 triệu đồng

Đối với nhóm hành vi nghiêm trọng hơn, mức phạt được nâng lên 100-130 triệu đồng. Cụ thể, người cố ý gây thấm, dột căn hộ chung cư; sử dụng màu sắc sơn, trang trí mặt ngoài căn hộ, nhà chung cư không đúng quy định về thiết kế, kiến trúc có thể bị phạt ở mức này.

Tương tự, hành vi tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung, sử dụng chung của nhà chung cư cũng bị phạt từ 100-130 triệu đồng.

Đáng chú ý, sử dụng căn hộ chung cư vào mục đích không phải để ở cũng thuộc nhóm hành vi bị xử phạt, trừ trường hợp cho thuê để ở theo quy định của pháp luật về nhà ở.

Ngoài ra, chủ sở hữu, người sử dụng nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ của cá nhân nếu không thực hiện quản lý, vận hành theo quy định cũng có thể bị phạt từ 100-130 triệu đồng.

Không chỉ nhà chung cư, Nghị định 339 còn quy định mức phạt tương tự đối với một số vi phạm tại nhà ở riêng lẻ.

Theo đó, trường hợp sử dụng nhà ở riêng lẻ để kinh doanh vật liệu gây cháy, nổ hoặc kinh doanh dịch vụ gây ô nhiễm môi trường, tiếng ồn, ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội, sinh hoạt của khu dân cư mà không tuân thủ quy định về điều kiện kinh doanh có thể bị phạt từ 100-130 triệu đồng.

Bên cạnh tiền phạt, Nghị định 339 còn quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả. Người vi phạm có thể bị buộc trả lại phần diện tích, trang thiết bị đã chiếm dụng; sử dụng đúng mục đích phần diện tích chung; khôi phục tình trạng ban đầu hoặc chuyển căn hộ chung cư về đúng mục đích để ở.

Đối với nhà ở nhiều tầng, nhiều căn hộ của cá nhân, chủ sở hữu còn có thể bị buộc thực hiện việc quản lý, vận hành theo quy định.

Trường hợp sử dụng nhà ở riêng lẻ để kinh doanh không đúng điều kiện, người vi phạm phải khắc phục và tuân thủ các quy định về điều kiện kinh doanh.