TPHCM đề xuất “luồng xanh”, chuyển nhà tái định cư sang nhà ở xã hội

Khó hoàn thành chỉ tiêu do thủ tục đầu tư kéo dài

Theo Sở Xây dựng TPHCM, thành phố được Chính phủ giao hoàn thành 199.400 căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Trong đó, giai đoạn 2026-2030 phải hoàn thành 181.257 căn, còn giai đoạn 2028-2030 là 38.200 căn/năm.

Tuy nhiên, Sở Xây dựng cho biết việc triển khai các dự án nhà ở xã hội mất nhiều thời gian do quá trình chuẩn bị đầu tư và hoàn thiện thủ tục pháp lý thường kéo dài 2-3 năm. Các dự án phải trải qua nhiều bước như chấp thuận chủ trương đầu tư, lập hoặc điều chỉnh quy hoạch, giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thẩm định thiết kế, phòng cháy chữa cháy, đánh giá tác động môi trường, đấu nối hạ tầng kỹ thuật, cấp giấy phép xây dựng, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi và tổ chức thi công.

Theo cơ quan này, phần lớn dự án hoàn thành trong giai đoạn đầu chủ yếu là những dự án đã được chuẩn bị từ trước. Trong khi đó, các dự án mới được tháo gỡ pháp lý từ năm 2026 sẽ tập trung hoàn thành ở các năm sau. Vì vậy, việc đạt chỉ tiêu nhà ở xã hội trong những năm đầu là rất khó, dù thành phố đang tập trung chỉ đạo và tháo gỡ vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ triển khai.

Để phù hợp với thực tế triển khai, TPHCM kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét đánh giá kết quả thực hiện theo giai đoạn thay vì theo từng năm. Cụ thể, thành phố đề xuất chia thành 2 giai đoạn 2026-2028 và 2029-2030, đồng thời giữ nguyên tổng chỉ tiêu 199.400 căn đến năm 2030.

Về tiến độ triển khai, từ đầu năm đến nay, TPHCM đã hoàn thành đưa vào sử dụng 1 dự án với quy mô 580 căn; khởi công xây dựng 9 dự án.

Hiện trên địa bàn có 19 dự án đang thi công, 59 dự án đang thực hiện thủ tục đầu tư. Thành phố cũng xác định danh mục 102 dự án với quy mô khoảng 121.100 căn để hoàn tất thủ tục và khởi công trong năm 2027, tạo nguồn hoàn thành cho giai đoạn 2028-2030.

Đề xuất chuyển nhà ở công vụ, nhà tái định cư sang nhà ở xã hội

Để đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội, Sở Xây dựng đề xuất khẩn trương hoàn tất quy hoạch bố trí 1.740ha đất phát triển nhà ở xã hội đến năm 2040, trong đó ưu tiên quỹ đất phục vụ nhu cầu của khoảng 168.000 người tăng thêm của thành phố.

Cùng với đó, thành phố đề xuất khai thác hiệu quả các mặt bằng, trụ sở dôi dư hoặc sử dụng kém hiệu quả để bổ sung quỹ đất phát triển nhà ở xã hội; ưu tiên bố trí vốn đầu tư công trên quỹ đất do Nhà nước quản lý nhằm vừa giải quyết nhu cầu nhà ở cho các đối tượng cấp bách, vừa đáp ứng chỗ ở cho cán bộ, công chức, viên chức hưởng lương từ ngân sách.

Đáng chú ý, Sở Xây dựng kiến nghị chuyển đổi công năng từ nhà ở phục vụ tái định cư sang nhà ở xã hội đối với một số dự án hoặc quỹ nhà tái định cư sẵn có nhưng không còn nhu cầu, không phù hợp hoặc sử dụng chưa hiệu quả.

Ngoài ra, thành phố cũng đề xuất chuyển đổi một số dự án nhà ở công vụ sang nhà ở xã hội, nhằm khai thác hiệu quả quỹ nhà hiện có và bổ sung nguồn cung phục vụ các đối tượng có nhu cầu.

Bên cạnh các giải pháp về quỹ nhà, Sở Xây dựng kiến nghị xác định rõ trách nhiệm, tiến độ xử lý của từng cơ quan trong các thủ tục về chấp thuận chủ trương đầu tư, quy hoạch, giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất và cấp phép xây dựng. Thành phố cũng đề xuất áp dụng cơ chế “luồng xanh” đối với thủ tục hành chính của các dự án nhà ở xã hội nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí và sớm đưa dự án vào triển khai.