Chung cư sẽ thông minh hơn: Ứng dụng AI từ xây dựng đến vận hành

Tại tọa đàm cập nhật chính sách thuế trong quản lý, vận hành nhà chung cư do Hiệp hội Quản lý vận hành nhà chung cư TPHCM (HCMO) tổ chức mới đây, ông Nguyễn Tiến Hưởng, Trưởng phòng Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, Sở Xây dựng TPHCM, cho rằng công tác quản lý, vận hành nhà chung cư cần thay đổi theo hướng hiện đại, lấy công nghệ làm nền tảng để nâng cao hiệu quả.

Theo ông Hưởng, AI và các hệ thống thông minh có thể hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ cháy nổ, ngập nước, trơn trượt cũng như các sự cố kỹ thuật trong tòa nhà. Công nghệ cũng có thể được ứng dụng trong quản lý bãi xe, kiểm soát ra vào và giám sát vận hành, qua đó giảm chi phí nhân sự nhưng vẫn bảo đảm chất lượng dịch vụ.

Đại diện Sở Xây dựng TPHCM đề xuất nghiên cứu xây dựng một mô hình chung cư kiểu mẫu ứng dụng công nghệ để làm cơ sở đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng trong thời gian tới.

AI phải được tính từ khâu xây dựng

Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Nguyễn Thị Mỹ Viễn, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HCMO, cho rằng việc ứng dụng công nghệ vào quản lý chung cư sẽ hiệu quả hơn nếu được tính toán ngay từ khâu quy hoạch và thiết kế dự án.

Theo bà Viễn, việc tích hợp giải pháp công nghệ từ đầu không chỉ giúp hệ thống vận hành đồng bộ mà còn tối ưu chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ và gia tăng giá trị tài sản cho cư dân.

Tuy nhiên, thực tế nhiều dự án vẫn tách rời giữa khâu xây dựng và vận hành. Sau khi tòa nhà hoàn thành, đơn vị quản lý mới được bố trí và phải tìm cách lắp đặt, bổ sung các hệ thống phục vụ vận hành, dẫn đến thiếu đồng bộ và phát sinh chi phí.

“Có những chung cư sau khi đưa vào sử dụng mới bố trí bộ phận quản lý, thậm chí tận dụng không gian tạm bợ. Điều này cho thấy công tác vận hành chưa được tính toán ngay từ đầu”, luật sư Viễn nhận định.

Theo chuyên gia này, ngay từ giai đoạn phê duyệt dự án, chủ đầu tư cần xác định rõ phân khúc, tuân thủ các tiêu chuẩn đã công bố và tính toán các giải pháp vận hành thông minh trong thiết kế tổng thể.

Các hệ thống chiếu sáng, cảm biến, quản lý năng lượng cần được thiết kế đồng bộ để tối ưu chi phí trong dài hạn. Cùng với đó, các công nghệ như nhận diện khuôn mặt, smarthome và nền tảng quản lý tự động có thể được tích hợp để phục vụ cư dân và hỗ trợ công tác vận hành.

Giảm nhân sự, kiểm soát sự cố bằng công nghệ

Ở góc độ vận hành, luật sư Viễn cho rằng việc ứng dụng công nghệ có thể giúp giảm đáng kể chi phí nhân sự. Camera AI, hệ thống kiểm soát ra vào và các giải pháp giám sát thông minh có thể tự động hóa một phần công việc, đồng thời nâng cao khả năng kiểm soát hoạt động trong tòa nhà.

Những hệ thống này cũng giúp ban quản lý phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, từ đó có phương án xử lý trước khi sự cố trở nên nghiêm trọng.

Theo ông Nguyễn Tiến Hưởng, Trưởng phòng Quản lý nhà và Thị trường bất động sản, Sở Xây dựng TPHCM, đây cũng là một trong những hướng ứng dụng quan trọng của AI trong quản lý chung cư. Công nghệ có thể hỗ trợ giám sát các khu vực có nguy cơ mất an toàn, quản lý phương tiện, kiểm soát người ra vào và theo dõi hoạt động vận hành của tòa nhà.

Việc chuyển từ quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu và tự động hóa được kỳ vọng vừa nâng cao chất lượng dịch vụ, vừa giảm áp lực chi phí cho đơn vị vận hành và cư dân.