9 trường hợp thu hồi đất có thể không được bồi thường

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi). Trong đó, cơ quan này đề xuất nâng từ 4 lên 9 nhóm trường hợp không được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất.

Trường hợp thứ nhất, đất được Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất, trừ trường hợp đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân được bồi thường về đất. 

Thứ hai, đất được Nhà nước giao cho tổ chức thuộc diện phải nộp tiền sử dụng đất nhưng được miễn khoản tiền này cũng được đề xuất không thuộc diện bồi thường khi Nhà nước thu hồi.

Thứ ba, đất được Nhà nước cho thuê trả tiền thuê đất hàng năm; đất thuê trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất, trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở được Nhà nước bồi thường về đất.

Thứ tư, đất thuộc quỹ đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích do UBND cấp xã cho thuê cũng được đề xuất không bồi thường khi bị thu hồi.

Thứ năm, đất nhận khoán để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản hoặc làm muối không thuộc diện được bồi thường về đất.

Thứ sáu, phần diện tích đất nông nghiệp được Nhà nước giao vượt quá hạn mức theo quy định cũng sẽ không được bồi thường.

Thứ bảy, đất do cơ quan, tổ chức của Nhà nước quản lý được tiếp tục đề xuất là một trong các trường hợp không được bồi thường khi thu hồi.

Thứ tám, đất thu hồi do vi phạm pháp luật về đất đai; do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật; do người sử dụng đất giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất và tự nguyện trả lại đất theo quy định của Luật này. 

Thứ chín, dự thảo bổ sung quy định mở, giao Chính phủ quy định thêm các trường hợp khác không được bồi thường về đất nếu phát sinh trong quá trình thực thi.

Theo cơ quan soạn thảo, việc bổ sung và phân loại chi tiết các trường hợp không được bồi thường nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn trong quá trình thu hồi đất, đồng thời bảo đảm việc áp dụng thống nhất trên thực tế.

Luật Đất đai 2024 hiện quy định 4 nhóm trường hợp không được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất. Gồm các trường hợp không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu hồi đất; đất do cơ quan, tổ chức của Nhà nước quản lý; đất bị thu hồi do vi phạm pháp luật về đất đai, do chấm dứt việc sử dụng đất theo quy định hoặc do người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất.

Cuối cùng là trường hợp không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định (trừ trường hợp đất nông nghiệp đã sử dụng trước ngày 1/7/2004 mà người sử dụng đất là hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp nhưng không đủ điều kiện để được cấp sổ thì việc bồi thường thực hiện theo quy định của Chính phủ).