Say nắng, sốc nhiệt mùa hè: Nhận biết sớm dấu hiệu và cách xử trí đúng để tránh biến chứng nguy hiểm

Say nắng, sốc nhiệt là gì và vì sao dễ xảy ra vào mùa hè?

Say nắng là tình trạng sốc nhiệt xảy ra khi cơ thể bị tác động bởi nhiệt độ môi trường cao hoặc do hoạt động thể lực quá sức dưới trời nắng. Khi đó, thân nhiệt tăng nhanh và vượt ngưỡng kiểm soát, dẫn đến rối loạn hoạt động của nhiều cơ quan như thần kinh, tuần hoàn, hô hấp.

Tình trạng này thường xảy ra vào thời điểm giữa trưa, khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao và tia UV mạnh. Những người làm việc ngoài trời, môi trường kín, kém thông thoáng hoặc vận động cường độ cao là nhóm có nguy cơ cao bị say nắng, sốc nhiệt.

Dấu hiệu nhận biết say nắng từ nhẹ đến nặng

Ở giai đoạn nhẹ, say nắng thường biểu hiện bằng các triệu chứng như thở nhanh, tim đập nhanh, da đỏ, vã mồ hôi, hoa mắt, chóng mặt, đau đầu hoặc buồn nôn. Đây là những dấu hiệu cảnh báo sớm cơ thể đang quá tải vì nhiệt.

Nếu không được xử trí kịp thời, tình trạng có thể tiến triển nặng thành sốc nhiệt, với các biểu hiện nguy hiểm như tụt huyết áp, rối loạn nhịp tim, rối loạn ý thức (mê sảng, lú lẫn, hôn mê, co giật). Khi thân nhiệt tăng quá cao, người bệnh còn có nguy cơ rối loạn điện giải, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng.

Phòng ngừa say nắng, sốc nhiệt trong mùa hè

Để hạn chế nguy cơ say nắng, mỗi người cần chủ động bảo vệ cơ thể khi thời tiết nắng nóng. Việc che chắn kỹ khi ra ngoài, mặc quần áo sáng màu, rộng rãi, đội mũ rộng vành và sử dụng kem chống nắng giúp giảm hấp thụ nhiệt.

Bên cạnh đó, cần uống đủ nước, kể cả khi không cảm thấy khát, đặc biệt khi làm việc hoặc vận động ngoài trời. Việc nghỉ ngơi hợp lý tại nơi thoáng mát và hạn chế ra ngoài trong khung giờ từ 10h đến 14h cũng giúp giảm nguy cơ sốc nhiệt.

Chế độ ăn uống nên tăng cường rau xanh, trái cây giàu nước và kali như chuối, cà chua, rau mồng tơi… giúp cơ thể cân bằng điện giải. Đặc biệt, tuyệt đối không để trẻ nhỏ hoặc người già trong ô tô đóng kín khi tắt máy vì nhiệt độ có thể tăng nhanh, gây sốc nhiệt nguy hiểm.

Sơ cứu đúng cách khi bị say nắng, sốc nhiệt

Khi phát hiện người có dấu hiệu say nắng, sốc nhiệt, cần nhanh chóng đưa ra khỏi môi trường nóng đến nơi thoáng mát hoặc có điều hòa. Người bệnh nên được cởi bớt quần áo, lau mát bằng khăn ẩm, đặc biệt tại vùng cổ, nách, bẹn để hạ nhiệt nhanh.

Nếu còn tỉnh táo, có thể cho uống oresol pha đúng hướng dẫn hoặc nước mát, nước hoa quả. Trường hợp người bệnh bất tỉnh, cần đặt nằm nghiêng an toàn và gọi cấp cứu ngay.

Các chuyên gia lưu ý không tự ý dùng thuốc hạ sốt, không cho uống nước đá lạnh hoặc chườm đá trực tiếp vì có thể gây co mạch, làm giảm khả năng thoát nhiệt và khiến tình trạng sốc nhiệt trở nên nghiêm trọng hơn.