Quy định mới nhất về xử lý “nhà dị dạng” sau khi mở đường

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa có văn bản gửi UBND các xã, phường về việc xử lý những thửa đất có phần diện tích còn lại sau khi Nhà nước thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu theo quy định của thành phố.

Dẫn Luật Đất đai 2024 quy định trường hợp phần diện tích còn lại của thửa đất sau thu hồi nhỏ hơn diện tích tối thiểu do UBND cấp tỉnh quy định, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, nêu rõ: Nếu người sử dụng đất đồng ý thu hồi phần diện tích còn lại, UBND có thẩm quyền quyết định thu hồi, thực hiện bồi thường, hỗ trợ và quản lý diện tích này theo quy định.

Trường hợp người sử dụng đất không đồng ý thu hồi, phần diện tích còn lại được quản lý theo các quy định của pháp luật về xây dựng.

Quy chế Quản lý kiến trúc TP Hà Nội ban hành kèm Quyết định 73/2024 quy định các lô đất còn lại sau giải phóng mặt bằng, nằm tiếp giáp mặt đường, không được xây dựng công trình nếu có diện tích nhỏ hơn 15m2.

Tuy nhiên, một số trường hợp đặc biệt có thể được xem xét nhằm hoàn thiện liên tục tuyến hoặc đoạn tuyến phố, bảo đảm cảnh quan đô thị.

Cụ thể, lô đất dưới 15m2 nhưng có các cạnh từ 3m trở lên, đủ điều kiện bố trí cầu thang, phòng ở, khu phụ theo tiêu chuẩn, chỉ có một mặt tiền và nằm giữa hai nhà liền kề đủ điều kiện xây dựng có thể được xem xét cho phép xây dựng.

Công trình trong trường hợp này phải có tầng cao, chiều cao và kiến trúc mặt tiền đồng nhất với ít nhất một nhà liền kề theo hướng hợp khối. Công trình không được hình thành các mặt bên, mặt đứng khác ra ngoài hoặc vượt quá chiều cao nhà liền kề.

Đối với lô đất có diện tích lớn hơn 15m2 nhưng một cạnh nhỏ hơn 3m, công trình được phép xây dựng một tầng, chiều cao dưới 4,5m.

Quy chế của Hà Nội cũng khuyến khích hợp thửa đất, hợp khối công trình nhà ở liền kề trong khu dân cư hiện hữu, tạo thành lô đất có diện tích từ 15m2 trở lên, chiều rộng mặt tiền và chiều sâu so với chỉ giới xây dựng từ 3m trở lên.

Trước đó, ngày 8/8, Văn phòng UBND TP Hà Nội có thông báo kết luận giao Sở Tư pháp chủ trì rà soát các quy định pháp luật liên quan, căn cứ Luật Thủ đô năm 2026 để tham mưu UBND thành phố ban hành quy định xử lý những trường hợp không đủ điều kiện tồn tại sau khi Nhà nước thu hồi đất phục vụ các dự án.

Trường hợp cần thiết, Sở Tư pháp sẽ tham mưu UBND thành phố xin ý kiến Bộ Tư pháp và Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội.

Trong thời gian chờ kết quả rà soát, với những thửa đất còn lại có diện tích nhỏ hơn mức tối thiểu nhưng người sử dụng đất không đồng ý thu hồi, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường tuyên truyền, vận động người dân hợp thửa, hợp khối công trình nhà ở liền kề.

Chính quyền địa phương đồng thời được yêu cầu quản lý chặt trật tự xây dựng, không để phát sinh những vấn đề ảnh hưởng đến trật tự, văn minh đô thị trên các tuyến đường sau thu hồi đất.

Theo ghi nhận của Dân trí thời gian gần đây, sau khi nhiều dự án mở rộng, làm mới đường ở Hà Nội, đã xuất hiện hàng loạt căn nhà dị dạng, siêu mỏng, siêu méo xuất hiện dọc các tuyến đường, phố gây mất mỹ quan đô thị và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.