Lãi suất tăng cao, người mua nhà gồng mình chịu trận

Lo lắng ngày đêm về lãi suất

Ông Trần Văn Hùng (phường Phước Long, TPHCM) cho biết trong quá trình tìm ngân hàng để vay mua nhà, ông nhận thấy lãi suất đã tăng đáng kể. Nếu như tháng cuối năm 2025, mức lãi suất cố định đâu đó khoảng 8-9%/năm cho 2 năm đầu thì sang đầu năm nay, con số đã tăng lên 9,5-10,5%/năm. 

Lãi suất cố định tăng kéo theo lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi cũng gia tăng, vào khoảng 13-14%/năm, gây áp lực tài chính lớn. Tính toán về khả năng trả nợ hàng tháng so với thu nhập không gia tăng, ông quyết định tạm dừng vay mua nhà, chờ đợi giai đoạn khác thích hợp hơn.

Lãi suất cho vay mua nhà tăng mạnh trong thời gian gần đây cũng khiến nhiều người lo lắng. Bà Trà My (phường An Lạc) thấp thỏm không yên khi nhìn thấy lãi suất tăng theo tuần. Người phụ nữ này nhớ lại nỗi ám ảnh từng diễn ra năm 2023, khi gia đình vay 1,2 tỷ đồng để mua nhà và gặp lãi suất thả nổi tăng cao, có lúc đỉnh điểm lên tới 16%/năm. Gia đình phải gồng mình trả cả nợ gốc và lãi vay 22 triệu đồng/tháng, trong khi nuôi thêm 2 con nhỏ, thu nhập vợ chồng cố định.

Sau giai đoạn không thể gồng gánh, bà My đã xoay tiền, chuyển nợ sang ngân hàng khác. Hiện tại, gia đình đang trong giai đoạn chịu lãi suất cố định 6,8%/năm, mỗi tháng trả cả gốc, lãi 11 triệu đồng. Tuy nhiên sắp tới cũng hết thời gian ưu đãi, nhìn bảng lãi suất thả nổi ngân hàng thay đổi từng tuần mà sợ lạnh gáy, bà My tâm sự.

Áp lực tài chính đè nặng lên vai người mua nhà cũng được các chuyên gia của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) đề cập trong góc nhìn mới đây. Theo đơn vị này, khi lãi suất có xu hướng tăng, áp lực tài chính bắt đầu bộc lộ rõ đối với nhóm nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy cao, kỳ vọng lướt sóng ngắn hạn, tham gia thị trường trong những đợt tăng “nóng” .

Sự phân hóa này không diễn ra ngẫu nhiên, mà gắn chặt với những thay đổi mang tính nền tảng về không gian phát triển thị trường. Người mua ở thực buộc phải có nền tảng tài chính vững vàng và khả năng tích lũy dài hạn. Nhà đầu tư cũng không còn dễ dàng đạt lợi nhuận nhanh như giai đoạn trước.

Cũng theo VARS, lãi suất đang là vấn đề rất đáng lưu ý. Chỉ trong thời gian ngắn, lãi suất đã có dấu hiệu tăng nhanh, tạo áp lực lên cả doanh nghiệp phát triển dự án lẫn người mua nhà ở thực.

Việc kiểm soát tín dụng bất động sản cần được thực hiện theo hướng thận trọng, cóchọn lọc, nhằm hạn chế rủi ro cho hệ thống nhưng không gây sốc cho thị trường và dòng vốn phát triển. Bởi nếu mặt bằng lãi suất quá cao, không chỉ thị trường bất động sản mà cả nền kinh tế nói chung đều có nguy cơ chịu tác động tiêu cực.

Lãi suất có thể được kiểm soát

Ở góc nhìn lạc quan, ông Trần Quang Trung, Giám đốc phát triển Kinh doanh OneHousing, cho rằng trong những tháng cuối năm 2025, nhiều khách hàng cũng quan ngại về việc liệu lãi suất có tiếp tục tăng lên hay không, khi các hệ thống ngân hàng đang rục rịch tăng lãi suất huy động. Tuy nhiên, bước vào dịp cuối năm, việc các ngân hàng gia tăng huy động vốn là điều bình thường.

Mục tiêu của Chính phủ trong năm 2026 và các năm tiếp theo là nỗ lực duy trì tăng trưởng hai con số. Với mục tiêu đó, Chính phủ chắc chắn sẽ điều tiết nền lãi suất ở mức thấp và linh hoạt. Dù có thể không thấp bằng giai đoạn cuối năm 2024 đầu 2025, nhưng vị này tin Chính phủ sẽ duy trì sự cân bằng ở mức đủ thấp để kích thích kinh tế.

Bên cạnh đó, khi kinh tế phát triển sẽ kéo theo yếu tố lạm phát. Hiện nay, so với vàng hay bạc đều đã thiết lập nền giá mới, thì bất động sản vẫn là lựa chọn ưu tiên của người dân để tích lũy tài sản. Với nền lãi suất dao động trong khoảng 7%/năm, chuyên gia nghĩ mức này khách hàng vẫn chấp nhận được.

Đồng quan điểm này, chuyên gia của VinaCapital cho rằng lãi suất cho vay mua nhà đã tăng lên khoảng 11% vào cuối năm 2025, mức đủ cao để hạn chế hoạt động đầu cơ, nhưng vẫn ở ngưỡng có thể chấp nhận được đối với người mua nhà để ở. Trên thực tế, nhiều nhà đầu cơ thường sử dụng một phép tính “nhanh” với ngưỡng lãi suất khoảng 1%/tháng (tương đương 12–13%/năm). Nếu vượt trên mức này, họ thường do dự hơn khi mua bất động sản với mục đích “lướt sóng”.

Mức tăng nhẹ của lãi suất cũng đã góp phần tạo ra tình trạng tồn kho gia tăng ở mức vừa phải tại một số chủ đầu tư. Vào giữa năm 2025, hầu hết các đợt mở bán mới đều được tiêu thụ gần như ngay lập tức, phần lớn nhờ lực cầu đầu cơ kỳ vọng “lướt sóng” trong bối cảnh giá tăng nhanh. Tuy nhiên, đến cuối năm, khi lãi suất vay mua nhà tăng lên khoảng 11%/năm, nhu cầu đầu cơ đã hạ nhiệt, trong khi lãi suất cao hơn khiến người mua để ở thận trọng hơn, dẫn đến tốc độ hấp thụ sản phẩm chậm lại.

Tuy nhiên, trong thời gian gần đây, Chính phủ đã ban hành các định hướng yêu cầu các ngân hàng kiểm soát tăng trưởng tín dụng ở mức thận trọng hơn, đặc biệt đối với lĩnh vực cho vay bất động sản. VinaCapital không cho rằng lập trường thận trọng này sẽ kéo dài sang nửa cuối năm, xét đến việc phát triển bất động sản là một trong 3 động lực quan trọng mà Chính phủ có thể sử dụng để thúc đẩy tăng trưởng GDP trong năm nay.

Với giả định môi trường vĩ mô ổn định trong nửa đầu năm, đơn vị này dự báo các ngân hàng sẽ quay trở lại đẩy mạnh cho vay đối với chủ đầu tư và mở rộng tín dụng bất động sản vào cuối năm, qua đó giúp thị trường bất động sản phục hồi, dù khó có khả năng xuất hiện một đợt tăng giá mạnh mới.