Khu công nghiệp xanh: ESG trở thành lợi thế cạnh tranh mới của doanh nghiệp

Xanh là yêu cầu tất yếu của “cuộc chơi” mới

Tại hội thảo “Xanh hóa khu công nghiệp tại Việt Nam” do Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam (VGBC) tổ chức hôm nay (ngày 7/7), các chuyên gia cho rằng chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với sự phát triển của các khu công nghiệp cũng như năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong thu hút dòng vốn đầu tư.

Bà Phan Thu Hằng, Chủ tịch HĐQT VGBC, đồng thời là Giám đốc Phát triển Bền vững Saint-Gobain khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nhận định “cuộc chơi đang thay đổi”, khi yếu tố xanh không còn là lợi thế cộng thêm mà đã trở thành điều kiện tham gia thị trường.

Theo bà Hằng, nếu trước đây nhà đầu tư chủ yếu quan tâm đến vị trí, hạ tầng hay chi phí thì hiện nay các tiêu chí về ESG, sử dụng năng lượng tái tạo và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng có ảnh hưởng lớn đến quyết định lựa chọn địa điểm đầu tư.

Đại diện VGBC cho rằng khu công nghiệp xanh trong tương lai không chỉ dừng ở mục tiêu giảm phát thải carbon hay tiết kiệm năng lượng, mà còn phải tích hợp hạ tầng xanh, khai thác các giải pháp dựa vào thiên nhiên để tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu, đồng thời đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của nhà đầu tư và các tổ chức tài chính quốc tế. Đây cũng là cơ sở để Việt Nam phát triển hệ thống đánh giá khu công nghiệp xanh phù hợp với điều kiện trong nước.

Ông Liên Minh Nhựt, Giám đốc Tư vấn Kỹ thuật Schneider Electric Việt Nam, nêu 3 xu hướng lớn đang ảnh hưởng đến nền kinh tế, gồm chuyển dịch năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo và điện khí hóa.

Trong đó, theo Quy hoạch điện VIII, Việt Nam sẽ không phát triển thêm các nhà máy nhiệt điện than mới sau năm 2030 và từng bước nâng tỷ trọng năng lượng tái tạo lên khoảng 67,5-71,5% vào năm 2050. Cùng với đó, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) và nhu cầu xây dựng khu công nghiệp xanh, khu công nghiệp thông minh sẽ thúc đẩy nhu cầu về năng lượng tái tạo bùng nổ.

Song song với quá trình chuyển dịch năng lượng, xu hướng điện khí hóa cũng diễn ra nhanh chóng khi nhiều lĩnh vực chuyển từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang điện. Đặc biệt, sự phát triển của các trung tâm dữ liệu (Data Center), nhất là trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), đang làm gia tăng nhu cầu về các hệ thống cấp điện mới.

Theo các chuyên gia tham dự hội thảo, chuyển đổi số sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình này. Dự báo 5 năm tới sẽ có khoảng 50 tỷ thiết bị IoT được kết nối và 80% các tương tác dịch vụ khách hàng được xử lý tự động bằng AI tác vụ (AI Agents).

Trên nền tảng kết hợp điện khí hóa, tự động hóa và số hóa, mô hình khu công nghiệp thông minh có thể kết nối thiết bị, thu thập và phân tích dữ liệu vận hành theo thời gian thực, qua đó tối ưu sử dụng năng lượng, nâng cao hiệu suất vận hành và tăng khả năng thích ứng với các xu hướng mới.

Bên cạnh đó, các giải pháp như điện mặt trời, hệ thống lưu trữ năng lượng và cơ chế mua bán điện trực tiếp được đánh giá là hướng đi giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn điện xanh với chi phí cạnh tranh, đáp ứng các tiêu chí ESG.

Mô hình khu công nghiệp sinh thái tiếp tục được nhân rộng

Theo đại diện VGBC, việc gắn phát triển xanh với các tiêu chuẩn ESG cũng là chìa khóa để thu hút nguồn vốn cho các dự án bền vững.

Ông Douglas Snyder, Giám đốc Điều hành VGBC, cho rằng gắn kết yếu tố “xanh” với tài chính là con đường ngắn nhất để mở rộng quy mô các dự án phát triển bền vững. Sau khoảng một thập kỷ, bộ tiêu chuẩn ESG đã trở thành khung tham chiếu quan trọng của lĩnh vực tài chính, vì vậy các khu công nghiệp xanh cần được phát triển đồng bộ với các tiêu chí này.

Thực tế, mô hình khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam đã ghi nhận những kết quả bước đầu. Trong giai đoạn 2014-2019, 72 doanh nghiệp tham gia chương trình đã tiết kiệm hơn 22.000 MWh điện, khoảng 600.000 m3 nước và giảm khoảng 32.000 tấn CO2 mỗi năm. Giai đoạn 2020-2024, mô hình tiếp tục được mở rộng tại Hải Phòng, Đồng Nai và TPHCM.

Trong giai đoạn 2024-2028, chương trình sẽ tập trung thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và mở rộng mô hình khu công nghiệp sinh thái, hướng tới xây dựng hệ sinh thái sản xuất phát triển bền vững, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao về môi trường, năng lượng và ESG của thị trường toàn cầu.