Người phụ nữ 39 tuổi mắc hội chứng thận hư sau 7 tháng dùng thuốc trị rụng tóc không rõ nguồn gốc

Phù toàn thân, tăng 7 kg sau nhiều tháng điều trị rụng tóc

Sau sinh con, chị Lan (39 tuổi) bị rụng tóc nhiều nên tìm đến một cơ sở da liễu tại địa phương để điều trị. Chị sử dụng thuốc uống và thuốc tiêm theo liệu trình khoảng 7 tháng. Tuy nhiên, tóc vẫn rụng nhiều, chị thường xuyên cảm thấy nóng, bứt rứt, khó tiểu. Khi quay lại cơ sở điều trị, chị được đề nghị ngừng thuốc.

Hơn một tháng sau, chị bắt đầu xuất hiện tình trạng phù toàn thân, cân nặng tăng nhanh từ 53 kg lên 60 kg, kèm sốt, tiêu chảy, mệt lả và tê cứng tay chân. Chị nhập viện địa phương điều trị nhưng tình trạng không cải thiện, sau đó được chuyển đến khoa Nội thận – Lọc máu, Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM để điều trị chuyên sâu.

Thời điểm nhập viện, độ lọc cầu thận ước tính (eGFR) của chị giảm còn 34,64 mL/phút/1,73 m². Có thời điểm, lượng nước tiểu gần như không có, chức năng thận suy giảm nhanh.

TTƯT.BS.CKII Tạ Phương Dung, Phó giám đốc Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, đánh giá tình trạng suy giảm chức năng thận của người bệnh diễn tiến nhanh, kèm phù nề và tăng cân nhiều. Bác sĩ chỉ định sinh thiết thận nhằm xác định nguyên nhân gây tổn thương cầu thận. Kết quả chẩn đoán cho thấy chị mắc hội chứng thận hư thứ phát.

Điều trị tích cực, chức năng thận cải thiện sau hai tháng

Theo bác sĩ Dung, người bệnh được yêu cầu ngừng các thuốc đã sử dụng trước đó, đồng thời xây dựng phác đồ điều trị tích cực do chức năng thận suy giảm nhanh trên nền hội chứng thận hư tái phát.

Thay vì chỉ tập trung cải thiện tình trạng phù, các bác sĩ theo dõi sát lượng nước tiểu, chức năng thận, lượng dịch trong cơ thể và các rối loạn chuyển hóa, đồng thời điều trị tổn thương cầu thận. Chị Lan cũng được kiểm soát các bệnh lý đi kèm, trong đó có rối loạn lipid máu và đường huyết.

Sau hai tháng điều trị, chức năng thận của chị cải thiện rõ rệt, tình trạng phù giảm, các chỉ số thận hồi phục. Người bệnh được tiếp tục theo dõi và tái khám định kỳ.

Đường huyết tăng gần 500 mg/dL sau một đợt tiêu chảy

Tưởng đã vượt qua đợt bệnh nặng, chức năng thận của chị Lan một lần nữa đối mặt với nguy cơ suy giảm sau một trận tiêu chảy. Bị mất nước, mệt mỏi, chị đến một cơ sở y tế truyền dịch trái cây. Sau đó, đường huyết tăng vọt lên gần 500 mg/dL, chị xuất hiện tình trạng lơ mơ, khát nước, cân nặng tiếp tục giảm nên đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM kiểm tra.

Qua thăm khám, bác sĩ Dung nhận thấy các biểu hiện khát nhiều, mất nước, sụt cân và đường huyết tăng rất cao gợi ý tình trạng tăng áp lực thẩm thấu ở người mắc đái tháo đường. Đáng chú ý, trước đó chị Lan chưa từng được chẩn đoán mắc bệnh này; các xét nghiệm trước đây cũng chưa ghi nhận bất thường về đường huyết như trên.

Bác sĩ Dung cho biết, khi hội chứng thận hư đi kèm đái tháo đường, việc điều trị có thể trở nên phức tạp hơn. Hai bệnh lý có thể tác động bất lợi đến chức năng thận, làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, phù nề và biến chứng tim mạch.

Theo bác sĩ, việc điều trị đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa kiểm soát đường huyết, huyết áp, cân bằng dịch và bảo vệ chức năng thận. Người bệnh được sử dụng insulin kết hợp thuốc hạ đường huyết, đồng thời kiểm soát tình trạng mất nước và các rối loạn chuyển hóa để đưa đường huyết về mức mục tiêu an toàn.

“Đợt bệnh này đặt ra một thách thức khác đối với thận. Tiêu chảy và mất nước có thể làm giảm thể tích tuần hoàn, ảnh hưởng đến tưới máu thận, trong khi đường huyết tăng cao có thể làm tăng áp lực thẩm thấu, thúc đẩy mất nước qua nước tiểu. Hai yếu tố kết hợp có thể khiến chức năng thận suy giảm nhanh, đặc biệt ở người vừa trải qua một đợt tổn thương thận cấp”, bác sĩ Dung cho biết.

Sau khi tình trạng chuyển hóa ổn định, bác sĩ tiếp tục theo dõi đường huyết, đánh giá lại nhu cầu sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường và cho chị Lan ngừng thuốc.

Chức năng thận hồi phục

Sau khoảng một năm kiên trì điều trị và theo dõi, chức năng thận của chị Lan hồi phục rõ rệt. Độ lọc cầu thận ước tính (eGFR) đạt 112,65 mL/phút/1,73 m², cân nặng duy trì khoảng 48-50 kg, sức khỏe ổn định.

Theo bác sĩ Dung, khác với hội chứng thận hư nguyên phát, hội chứng thận hư thứ phát xảy ra khi một bệnh lý hoặc yếu tố khác gây tổn thương cầu thận. Các nguyên nhân có thể bao gồm đái tháo đường, bệnh tự miễn, nhiễm trùng, một số bệnh lý ác tính hoặc tác động của thuốc và các chất gây tổn thương thận.

Vì vậy, khi xác định hội chứng thận hư thứ phát, bác sĩ không chỉ điều trị tình trạng mất protein qua nước tiểu, phù và suy giảm chức năng thận mà còn phải tìm kiếm, loại bỏ hoặc kiểm soát yếu tố gây bệnh.

Đối với người mắc đái tháo đường kèm hội chứng thận hư, ngay cả khi các chỉ số chức năng thận đã ổn định, nguy cơ tái phát và tiến triển bệnh vẫn cần được lưu ý. Người bệnh nên tuân thủ lịch tái khám, kiểm soát đường huyết và các yếu tố nguy cơ theo hướng dẫn của bác sĩ để bảo vệ chức năng thận.

Bác sĩ cũng khuyến cáo, nếu xuất hiện phù nhiều, tăng cân trong thời gian ngắn, tiểu ít hoặc tiểu bọt kéo dài, người bệnh cần đến cơ sở y tế kiểm tra chức năng thận, không tự mua thuốc lợi tiểu để giảm phù. Sử dụng thuốc không đúng nguyên nhân có thể gây rối loạn nước và điện giải, ảnh hưởng thêm đến chức năng thận.

Đặc biệt, những người sử dụng thuốc hoặc thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị rụng tóc, giảm cân, làm trắng da cần thận trọng với các sản phẩm không rõ thành phần, nguồn gốc. Khi xuất hiện phù, tiểu ít, nước tiểu bất thường, mệt nhiều hoặc tăng huyết áp, người bệnh nên đi khám sớm, đồng thời cung cấp đầy đủ thông tin về các loại thuốc và thực phẩm chức năng đã sử dụng để bác sĩ đánh giá nguy cơ.