Cúm mùa có thể gây biến chứng đặc biệt nguy hiểm: 4 nhóm người cần cảnh giác

Cúm mùa: 4 nhóm người dễ trở nặng, xuất hiện dấu hiệu này cần đi viện ngay

Cúm mùa không chỉ gây sốt, ho, đau mỏi người mà ở nhóm nguy cơ cao có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm não, suy thận và nhiều biến chứng nguy hiểm khác.

Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra. Phần lớn người bệnh có thể hồi phục sau một thời gian điều trị và chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, ở một số đối tượng nguy cơ cao, bệnh có thể diễn tiến nặng nhanh chóng, thậm chí đe dọa tính mạng.

Theo BSCKI. Lê Thị Giao Thi – Trưởng phòng Quản trị nội dung đào tạo và kiểm duyệt chuyên môn eCom, Hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng Long Châu, cúm có thể gây các triệu chứng nặng hơn cảm lạnh thông thường và dẫn đến nhiều biến chứng, trong đó viêm phổi là một trong những biến chứng đáng lo ngại nhất.

Những ai dễ gặp biến chứng nguy hiểm của cúm?

Một trong những biến chứng phổ biến và nguy hiểm của cúm là viêm phổi nặng do virus cúm, đặc biệt trong các trường hợp nhiễm cúm A. Virus cúm có thể tấn công trực tiếp vào phổi, gây tổn thương phế nang, làm giảm khả năng trao đổi khí. Khi đó, người bệnh có thể xuất hiện ho nhiều, khó thở, đau ngực, thở nhanh, tím tái và thậm chí suy hô hấp trong thời gian ngắn.

Không chỉ gây viêm phổi do virus, cúm còn có thể làm tăng nguy cơ đồng nhiễm virus và vi khuẩn, khiến tình trạng viêm phổi trở nên nghiêm trọng hơn.

Ngoài viêm phổi, cúm còn có thể gây nhiễm trùng xoang, nhiễm trùng tai; trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể gặp các biến chứng như viêm cơ tim, viêm não, viêm cơ, tiêu cơ vân và suy đa tạng, trong đó có suy hô hấp, suy thận.

Đáng lưu ý, cúm cũng có thể khiến những bệnh mạn tính sẵn có trở nên trầm trọng hơn, chẳng hạn làm nặng thêm cơn hen hoặc các bệnh lý tim mạch. Không phải tất cả người mắc cúm đều có nguy cơ biến chứng như nhau. Những nhóm có sức đề kháng yếu hoặc đang có bệnh lý nền thường khó chống đỡ virus hơn.

Trẻ em dưới 5 tuổi là nhóm cần đặc biệt lưu ý. Theo BS Lê Thị Giao Thi, trẻ nhỏ có thể đối mặt với tình trạng “dịch chồng dịch”, khi cúm A có thể xuất hiện cùng thời điểm với các bệnh nhiễm trùng khác như tay chân miệng, virus hợp bào hô hấp (RSV), sốt xuất huyết. Nguy cơ đáng lưu ý hơn ở những trẻ chưa được tiêm vaccine cúm.

Ở người cao tuổi, hệ miễn dịch thường suy giảm theo tuổi. Bên cạnh đó, nhiều người còn mắc các bệnh mạn tính đi kèm, khiến cơ thể khó chống đỡ với tình trạng nhiễm trùng. Vì vậy, ngay cả khi biểu hiện cúm ban đầu không quá nghiêm trọng, bệnh vẫn có thể tiến triển thành biến chứng nặng hoặc khiến người bệnh phải nhập viện.

Phụ nữ mang thai và những người mắc các bệnh nền như tim mạch, tiểu đường cũng cần được quan tâm đặc biệt. Khi cơ thể đang có những thay đổi về miễn dịch hoặc có bệnh lý nền, khả năng chống đỡ trước nhiễm trùng có thể bị ảnh hưởng, đồng thời cúm có thể làm tình trạng bệnh nền trở nên nghiêm trọng hơn.

Do đó, với các nhóm nguy cơ cao, không nên chủ quan chỉ vì những triệu chứng ban đầu của cúm chưa quá rõ ràng.

Những “dấu hiệu đỏ” cảnh báo cúm chuyển nặng

Một trong những vấn đề quan trọng khi điều trị cúm tại nhà là nhận biết sớm những dấu hiệu cho thấy bệnh đang diễn tiến nặng.

Trẻ mắc cúm, khi nào cần đưa đi viện ngay?

Cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay khi xuất hiện các biểu hiện:

– Thở nhanh hoặc khó thở. Môi hoặc mặt tím tái. 

– Xương sườn co rút theo mỗi nhịp thở. 

– Đau ngực. 

– Đau cơ nghiêm trọng đến mức trẻ không chịu đi lại. 

– Có dấu hiệu mất nước như không đi tiểu trong 8 giờ, khô miệng, khóc không có nước mắt.

– Trẻ không tỉnh táo hoặc không tương tác khi thức. 

– Co giật. Sốt trên 40 độ C và không hạ được bằng thuốc hạ sốt. 

– Ở trẻ dưới 12 tuần tuổi, tình trạng sốt, ho giảm nhưng sau đó tái phát hoặc nặng hơn. 

– Bệnh mạn tính đi kèm trở nên trầm trọng hơn. 

– Đây là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế thay vì tiếp tục tự theo dõi tại nhà.

Người lớn mắc cúm: Những triệu chứng nào không được chủ quan?

Người trưởng thành mắc cúm cần đi khám ngay nếu có:

– Khó thở hoặc thở ngắn. 

– Đau hoặc tức ngực, bụng dai dẳng. 

– Chóng mặt kéo dài. 

– Lú lẫn hoặc không thể đánh thức. 

–  Co giật. 

–  Không đi tiểu. 

–  Đau cơ hoặc tình trạng yếu nhiều, cơ thể không vững. 

– Sốt hoặc ho đã giảm nhưng sau đó tái phát và trở nên nặng hơn. 

– Các bệnh mạn tính đang mắc trở nên trầm trọng.

Đặc biệt, khó thở, đau hoặc tức ngực, rối loạn ý thức, co giật, mất nước, yếu nhiều hoặc tình trạng sốt, ho giảm rồi đột ngột nặng trở lại là những dấu hiệu không nên chờ đợi tại nhà. Người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để đánh giá và xử trí kịp thời.

Sốt, ho đã giảm nhưng đột ngột nặng trở lại cũng cần cảnh giác cao

Một điểm dễ khiến người bệnh chủ quan là khi sốt và ho bắt đầu giảm, cơ thể có vẻ hồi phục. Tuy nhiên, nếu sau đó các triệu chứng tái phát và nặng lên, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo biến chứng.

Tình trạng này có thể liên quan đến biến chứng tại đường hô hấp hoặc sự xuất hiện của nhiễm trùng thứ phát. Đặc biệt ở người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền, việc đánh giá sớm có ý nghĩa quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng.

Vì vậy, không nên chỉ dựa vào việc đã hết sốt để kết luận bệnh đã hoàn toàn an toàn. Diễn biến tổng thể của người bệnh, khả năng hô hấp, tình trạng tỉnh táo, ăn uống, đi tiểu và các bệnh nền đi kèm đều cần được theo dõi.

Vì sao nên tiêm vaccine cúm hàng năm?

Theo BSCKI. Lê Thị Giao Thi, tiêm vaccine cúm hằng năm là một trong những biện pháp quan trọng để phòng ngừa cúm và các biến chứng của bệnh.

Virus cúm liên tục biến đổi, các chủng virus lưu hành cũng thay đổi theo từng mùa. Vì vậy, thành phần vaccine cúm được cập nhật hằng năm nhằm tăng khả năng bảo vệ trước những chủng virus được dự báo có khả năng lưu hành.

Sau khi tiêm vaccine, hệ miễn dịch được kích thích tạo kháng thể giúp nhận diện và vô hiệu hóa virus khi xâm nhập. Do virus cúm thay đổi theo thời gian, khả năng bảo vệ của vaccine có thời gian nhất định, thường khoảng 9-12 tháng, do đó việc tiêm nhắc lại hằng năm là cần thiết.

Tiêm vaccine không chỉ có ý nghĩa bảo vệ cá nhân mà còn góp phần bảo vệ những người xung quanh, đặc biệt là những người có nguy cơ cao mắc cúm nặng.

Với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh nền, chủ động tiêm vaccine cúm theo khuyến cáo là một trong những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng do cúm.

Chủ động phòng cúm, không chờ đến khi bệnh nặng

Cúm mùa có thể khởi phát với những triệu chứng quen thuộc như sốt, ho, đau mỏi người nhưng không phải lúc nào diễn biến cũng nhẹ. Ở nhóm nguy cơ cao, bệnh có thể tiến triển nhanh và gây tổn thương nhiều cơ quan.

Bên cạnh tiêm vaccine cúm hằng năm, người dân cần chú ý các biện pháp phòng bệnh, hạn chế tiếp xúc với nguồn lây và theo dõi sát diễn biến khi mắc bệnh. Quan trọng nhất, khi xuất hiện các “dấu hiệu đỏ” như khó thở, đau tức ngực, tím tái, rối loạn ý thức, co giật, mất nước hoặc bệnh đang thuyên giảm đột ngột trở nặng, cần đi khám ngay, không tiếp tục tự điều trị tại nhà.