Chuyên gia nói gì về việc sử dụng vật liệu xanh cho phát triển bền vững?

Chiều 5/5, Báo Xây dựng tổ chức hội thảo “Vật liệu xây dựng xanh, xu thế phát triển bền vững” tại Hà Nội. Hội thảo có sự tham gia của lãnh đạo Bộ Xây dựng, các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp, nhằm thúc đẩy chuyển đổi xanh trong lĩnh vực vật liệu xây dựng.

Tại hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng và Bộ Xây dựng đã ban hành nhiều chính sách, văn bản quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển, khuyến khích sản xuất, sử dụng vật liệu xây không nung, vật liệu tái chế, vật liệu tiết kiệm năng lượng, vật liệu phát thải thấp và các sản phẩm vật liệu xây dựng thân thiện môi trường.

Nhiều sản phẩm vật liệu xây dựng trong nước đã từng bước tiếp cận các hệ thống chứng nhận xanh, chứng nhận môi trường và các yêu cầu kỹ thuật cao của thị trường trong nước, khu vực và quốc tế.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi xanh của ngành vật liệu xây dựng vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn, thách thức.

Thứ trưởng nhận định việc chuyển đổi đòi hỏi sự đồng hành và phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, nhà đầu tư, đơn vị thiết kế, đơn vị thi công, các hiệp hội nghề nghiệp và cả người tiêu dùng trong việc hoàn thiện thể chế, phát triển công nghệ, xây dựng thị trường, thay đổi thói quen tiêu dùng và thúc đẩy sử dụng vật liệu xanh trong thực tiễn.

Hiện nay, Bộ Xây dựng đang tiếp tục hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật liên quan để cụ thể hóa các định hướng nêu trên, bao gồm Nghị định quản lý Vật liệu xây dựng thay thế Nghị định số 09/2021/NĐ-CP; Thông tư quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa vật liệu xây dựng thay thế cho Thông tư số 10/2024/TT-BXD.

Trong phiên thảo luận với chủ đề “Vật liệu xây dựng xanh – xu thế tất yếu trong bối cảnh phát triển mới”, các chuyên gia đã tập trung làm rõ vai trò của vật liệu xây dựng xanh trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; đồng thời trao đổi các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả quản lý Nhà nước, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, cũng như các cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển vật liệu xanh.

Theo ông Lê Văn Kế, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng, việc hoàn thiện chính sách pháp luật về vật liệu xây dựng là nhiệm vụ quan trọng để ngành phát triển bền vững và hội nhập quốc tế; tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và phục vụ hiệu quả hơn các mục tiêu chiến lược phát triển đất nước.

“Từ nay đến năm 2030 và xa hơn là đến năm 2045, ngành vật liệu xây dựng phải chuyển mình từ một ngành sản xuất truyền thống sang một ngành sản xuất hiện đại, xanh, thông minh, có năng lực cạnh tranh cao, có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị trong nước và quốc tế”, ông Kế nói.

Theo đó, chiến lược đặt ra mục tiêu cụ thể cho từng nhóm vật liệu chủ yếu như xi măng, gạch ốp lát, đá ốp lát, sứ vệ sinh, kính xây dựng, vôi công nghiệp, gạch đất sét nung, vật liệu xây không nung, cát xây dựng, đá xây dựng, bê tông… theo hướng công nghệ hiện đại hơn, tiêu hao ít hơn, phát thải thấp hơn, chất lượng cao hơn.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Tâm, Giám đốc Trung tâm Môi trường, nêu quan điểm xây dựng bền vững gồm việc sử dụng các kỹ thuật xây dựng và vật liệu nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong suốt vòng đời công trình, từ thiết kế, xây dựng, vận hành, bảo trì đến tháo dỡ.

Định hướng thị trường Việt Nam, xu hướng sử dụng vật liệu tiết kiệm năng lượng, vật liệu xanh, vật liệu tái chế, vật liệu phát thải thấp, vật liệu cách âm, vật liệu không hoặc ít gây hại cho sức khỏe con người ngày càng phổ biến.

Theo bà Tâm, giải pháp và chiến lược cần thiết tại Việt Nam là hoàn thiện các tiêu chuẩn, xây dựng chính sách hỗ trợ và khuyến khích sử dụng vật liệu tái chế và tái tạo; xây dựng các công cụ quản lý, chính sách hỗ trợ phát triển vật liệu tiết kiệm năng lượng, vật liệu tái chế, vật liệu mới.

Xây dựng hạ tầng tái chế chất thải, hạ tầng kiểm soát chất lượng sản phẩm; xây dựng cơ sở dữ liệu về vật liệu xanh, vật liệu tiết kiệm năng lượng, vật liệu tái chế, vật liệu mới để nhà sản xuất, người tiêu dùng lựa chọn cho phù hợp.