Tiệc kiểu Âu: Sang chảnh nhưng có một thứ cần đề phòng

Gen Z thường được nhắc đến như thế hệ lớn lên cùng tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ, quen với nhịp sống nhanh và liên tục chuyển động. Thế nhưng giữa những guồng quay ấy, không ít những người trẻ lại tìm cho mình những khoảng lặng riêng cho bản thân. Một buổi cuối tuần thong thả, ngồi bên bạn bè, nhâm nhi đồ uống, trò chuyện chậm rãi trong một không gian yên tĩnh đôi khi cũng trở thành cách để rời khỏi nhịp sống vội vã. 

Xuất phát từ nhu cầu ấy, những bữa tiệc theo phong cách Âu dần trở thành một lựa chọn thú vị. Không còn đơn thuần là ly trà sữa trân châu hay tách cafe sữa nóng nhẹ, những bàn tiệc được bày biện bắt mắt với bánh mì, phô mai, trái cây, những lát thịt nguội và ly vang tạo nên một trải nghiệm vừa thưởng thức món ăn, vừa tận hưởng không gian và sự kết nối.

Thế nhưng, khi một món ăn xuất hiện ngày càng thường xuyên trong các buổi gặp gỡ như vậy, câu chuyện không chỉ nằm ở hương vị hay cách trình bày. Trong đó, thịt nguội là một loại thực phẩm chế biến sẵn, thường được sử dụng như món ăn kèm trong bánh mì, salad hoặc các bàn tiệc kiểu Âu. Giống như những loại thực phẩm khác, món ăn này cần được đặt trong bức tranh tổng thể của khẩu phần, đặc biệt là lượng natri nạp vào mỗi ngày.

Một lát thịt nguội trên đĩa, vài miếng phô mai và chút olive nhiều người nghĩ rằng lượng muối  không đáng kể. Nhưng nếu trong cùng một ngày, khẩu phần còn có nhiều món nêm mặn, nước chấm hoặc các thực phẩm chế biến sẵn khác, lượng natri (khoáng chất) từ nhiều nguồn có thể cộng dồn lại và vượt ngưỡng số lượng khuyến nghị.

Trao đổi với TS Lê Thị Hương Giang, Chuyên gia Dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện 19-8, Bộ Công an cho biết: “Khi tính lượng muối trong chế độ ăn, không nên chỉ chú ý đến phần muối được thêm trực tiếp trong quá trình nấu nướng. Natri còn có thể đến từ các thực phẩm khác, trong đó có thực phẩm chế biến sẵn. Chính vì vậy, điều cần quan tâm không phải là vài lát thịt nguội trong một buổi tiệc mà là thói quen sử dụng thực phẩm chế biến và tổng lượng natri trong cả khẩu phần ăn hàng ngày.”

Những lát thịt nguội nhỏ nhưng câu chuyện natri lại không hề nhỏ

Một trong những lý do khiến lượng natri trong chế độ ăn dễ bị bỏ qua là người dùng thường chỉ cảm nhận vị mặn bằng khẩu vị. Trong khi đó, lượng natri trong khẩu phần không phải lúc nào cũng dễ nhận biết chỉ bằng vị giác.

Thịt nguội thường được thái thành những lát mỏng và ăn kèm những món ăn khác nên thường tạo ra cảm giác chỉ ăn một chút. Nếu một bữa tiệc có nhiều loại thực phẩm chế biến sẵn cùng xuất hiện, người ăn cũng khó hình dung được lượng natri mà mình đã sử dụng.

Theo TS Lê Thị Hương Giang, đây chính là một trong những điểm cần lưu ý khi đánh giá khẩu phần ăn. Muối không chỉ đến từ lọ muối hiện diện trong gian bếp mà còn đến từ những thực phẩm và gia vị được sử dụng hàng ngày.

WHO khuyến nghị người trưởng thành sử dụng dưới 2.000 mg natri, tương đương dưới 5 g muối mỗi ngày. Tuy nhiên, điều tra STEPS 2021 cho thấy mức tiêu thụ muối trung bình của người Việt Nam khoảng 8,1 g/ngày. 

Điều đó có nghĩa, việc kiểm soát muối không đơn giản là “ăn nhạt hơn” trong một bữa cụ thể, mà cần nhìn vào toàn bộ những gì được đưa vào cơ thể trong suốt một ngày. Một bữa sáng với bánh mì và thịt nguội, một bữa trưa có món kho hoặc nước chấm đậm vị, rồi buổi tối tiếp tục dùng thực phẩm chế biến sẵn… từng lựa chọn riêng lẻ có thể không khiến người ăn cảm thấy quá nhiều. Nhưng khi cộng lại, tổng lượng natri có thể cao hơn mức cần thiết.

Ai cần đặc biệt lưu ý khi ăn thực phẩm chế biến sẵn?

Với một người trẻ khỏe mạnh, một bữa tiệc kiểu Âu thỉnh thoảng không phải lý do để quá lo lắng hay loại bỏ hoàn toàn thịt nguội khỏi thực đơn. Điều đáng lưu ý hơn là tần suất sử dụng và tổng thể chế độ ăn.

Đặc biệt, những người đã có tăng huyết áp, suy tim, bệnh thận mạn hoặc tình trạng phù cần kiểm soát natri chặt chẽ hơn. Theo TS Lê Thị Hương Giang, ăn thừa natri kéo dài có thể làm tăng huyết áp, nguy cơ đột quỵ, bệnh tim mạch và tổn thương thận. Với nhóm này, một món ăn tưởng chỉ xuất hiện như món phụ cũng cần được tính đến khi xây dựng khẩu phần hằng ngày.

Không cần từ bỏ những cuộc hẹn kiểu Âu

Điều quan trọng không phải biến một xu hướng ăn uống thành câu chuyện “nên” hay “không nên”, mà là giúp người ăn hiểu rõ hơn về lựa chọn của mình. Một bữa tiệc vẫn có thể giữ được sự hấp dẫn nếu bàn ăn có thêm nhiều rau củ và trái cây tươi, thay vì tập trung quá nhiều vào các sản phẩm chế biến sẵn. Thịt nguội có thể dùng với lượng vừa phải, đồng thời hạn chế kết hợp quá nhiều món mặn trong cùng một bữa.

Đặc biệt, người ăn nên chú ý đến tổng lượng muối của cả ngày thay vì chỉ đánh giá một món ăn dựa trên cảm giác “ăn không nhiều”. Với người trẻ, những cuộc hẹn cuối tuần bên bàn tiệc đẹp mắt có thể là một cách để sống chậm, tận hưởng đồ ăn và kết nối với bạn bè.

Điều quan trọng là đừng để sự hấp dẫn của một bàn tiệc khiến chúng ta quên mất bức tranh lớn hơn của chế độ ăn. Khi thực phẩm chế biến sẵn xuất hiện thường xuyên, lượng natri từ nhiều nguồn cũng có thể âm thầm cộng dồn trong ngày. Sống chậm đôi khi không chỉ là dành thêm thời gian cho một bữa ăn, mà còn là chậm lại một chút để lựa chọn mình ăn gì, ăn bao nhiêu và điều gì thực sự phù hợp với cơ thể. Một bàn tiệc đẹp không chỉ nằm ở cách món ăn được bày ra, mà còn ở cách chúng ta lựa chọn và cân bằng chúng.