Thủ tướng đốc thúc triển khai dự án đường sắt tốc độ cao

Văn phòng Chính phủ có văn bản số 497 ngày 24/9 thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại cuộc họp đánh giá tiến độ thực hiện, giải ngân các công trình, dự án trọng điểm lĩnh vực giao thông vận tải.

Theo đó, năm nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ưu tiên bố trí kế hoạch vốn lớn, lên tới trên 255.000 tỷ đồng để triển khai thực hiện các công trình, dự án trọng điểm trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, các công trình, dự án trọng điểm ngành giao thông vận tải đã giải ngân khoảng trên 95.000 tỷ đồng, đạt tỷ lệ khoảng 38%, thấp hơn nhiều so với tỷ lệ giải ngân trung bình của cả nước là gần 50%. Nhiều dự án được bố trí kế hoạch vốn rất lớn nhưng tỷ lệ giải ngân thấp, đạt dưới 30%, đặc biệt có một số dự án có tỷ lệ giải ngân dưới 5%.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao chủ động làm việc trực tiếp với các địa phương để rà soát, đánh giá, xác định rõ nguyên nhân, vướng mắc, kịp thời có phương án giải quyết khả thi, hiệu quả, trên nguyên tắc “vướng mắc ở cấp nào thì cấp đó phải giải quyết; không né tránh, không đùn đẩy; kiên quyết điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án khác có khả năng giải ngân tốt hơn”.

Kiên quyết không được lùi, kéo dài, điều chỉnh tiến độ dự án

Về các yêu cầu đối với các công trình, dự án trọng điểm lĩnh vực giao thông vận tải, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương là cơ quan chủ quản, cơ quan có thẩm quyền đối với các dự án nghiêm túc triển khai chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tại Phiên họp thường kỳ tháng 7/2026 về việc thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, khẩn trương tập trung triển khai các giải pháp rất cụ thể, đồng bộ, bảo đảm hoàn thành 100% kế hoạch vốn được giao.

Kiên quyết không được lùi, kéo dài, điều chỉnh tiến độ theo kế hoạch khi không có lý do khách quan chính đáng (trường hợp chậm tiến độ do nguyên nhân chủ quan, cơ quan quản lý cần làm rõ trách nhiệm và có giải pháp xử lý).

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Thường trực, Bộ trưởng Bộ Xây dựng và lãnh đạo các bộ, ngành tăng cường công tác kiểm tra, đôn đốc tiến độ triển khai các dự án; lên kế hoạch trực tiếp kiểm tra hiện trường các dự án đang chậm tiến độ có kế hoạch hoàn thành trong năm 2026 trước phiên họp Chính phủ Thường kỳ tháng 10/2026 để xác định nguyên nhân, kịp thời có phương án, lộ trình xử lý ngay các khó khăn, vướng mắc từ nay tới cuối năm đối với từng dự án.

Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng kiên quyết thực hiện các thủ tục điều chuyển vốn từ các dự án chậm giải ngân, không đáp ứng tiến độ sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn hoặc chuyển vào khoản chưa phân bổ; lấy kết quả giải ngân là tiêu chí quan trọng để bố trí kế hoạch vốn đầu tư công cho các năm tiếp theo.

Bộ Tài chính nghiên cứu phương án tạm ứng vốn ngân sách Trung ương cho các địa phương để ưu tiên thực hiện các dự án giải ngân tốt; rà soát kỹ kế hoạch huy động trái phiếu Chính phủ để có lộ trình, khối lượng phù hợp, tăng cường hiệu quả công tác quản lý ngân sách nhà nước.

Thực hiện đúng, đủ quy trình tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn, bảo đảm chất lượng

Về chất lượng dự án, Thủ tướng yêu cầu trong quá trình triển khai thực hiện các dự án, các bộ, ngành, địa phương phải thực hiện đúng, đủ quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn theo quy định của pháp luật; không vì tiến độ mà không bảo đảm chất lượng.

Quá trình triển khai thực hiện phải có đánh giá tổng thể hiệu quả đầu tư của các dự án về các mặt chính trị, kinh tế – xã hội, tài chính, hiệu quả sử dụng vốn nhằm phát huy tối đa hiệu quả đầu tư các dự án.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục, tháo gỡ vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông đang chuẩn bị đầu tư.

Về Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, xác định cụ thể nhu cầu, khả năng giải ngân của dự án; kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền phương án điều hoà, điều chỉnh giảm kế hoạch vốn đã bố trí cho dự án theo đề nghị của Bộ Xây dựng.

Các địa phương nơi dự án đi qua tập trung đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ giải ngân, phục vụ thi công dự án.

Bộ Xây dựng khẩn trương rà soát, xây dựng, công bố hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kinh tế – kỹ thuật (nếu có) về đường sắt tốc độ cao; lựa chọn tổ hợp nhà thầu tư vấn quốc tế có năng lực, kinh nghiệm để lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án và thuê đơn vị, tổ chức đủ năng lực để thẩm tra công tác lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.

Với 2 tuyến đường sắt đô thị Hà Nội, cao tốc Hòa Lạc – Hòa Bình và cao tốc Bắc – Nam phía Đông mở rộng theo PPP, các cơ quan liên quan được yêu cầu đẩy nhanh thủ tục đầu tư, xử lý vướng mắc để sớm triển khai và giải ngân vốn.

Tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc

Đối với các dự án đang thực hiện đầu tư, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh thi công, giải ngân và tháo gỡ dứt điểm các vướng mắc về mặt bằng. Với Dự án thành phần 2.2 thuộc dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô Hà Nội và Dự án thành phần 6 – bồi thường, hỗ trợ tái định cư đoạn qua Bình Dương (nay là TPHCM) thuộc Dự án Vành đai 3 – TPHCM, các địa phương phải tăng cường phối hợp, huy động tối đa nguồn lực, bảo đảm giải ngân hết kế hoạch vốn năm 2026.

Với các dự án phải hoàn thành trong năm 2026, các bộ, ngành, địa phương phải coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, đôn đốc nhà thầu bảo đảm tiến độ; trường hợp cần kéo dài do yêu cầu kỹ thuật hoặc nguyên nhân khách quan phải lập lại tiến độ, báo cáo cấp có thẩm quyền.

Riêng sân bay Long Thành giai đoạn 1, các đơn vị phải xác định cụ thể từng hạng mục cần hoàn thành trong năm 2026 để bảo đảm khai thác đồng bộ. Các địa phương được yêu cầu đẩy nhanh cấp phép, tăng công suất mỏ vật liệu, ưu tiên cho dự án trọng điểm và hoàn tất bàn giao mặt bằng trong tháng 10/2026.

Đối với các dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2027 theo các Nghị quyết của Quốc hội, Bộ Xây dựng, Bộ Quốc phòng và các địa phương là cơ quan chủ quản tập trung chỉ đạo, đôn đốc nhà thầu rà soát tiến độ thực hiện từng dự án, từng gói thầu; huy động tối đa nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ thi công bảo đảm tiến độ, chất lượng theo đúng cam kết.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc chỉ đạo Bộ Xây dựng, các bộ, cơ quan liên quan và các địa phương chủ động phối hợp rà soát, xử lý nhanh, triệt để các khó khăn, vướng mắc phát sinh theo đúng thẩm quyền, quy định pháp luật.