Sửa Luật Đấu thầu phải thuận lợi cho doanh nghiệp, chống tham nhũng

Ngày 9/7, tại trụ sở Chính phủ, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc làm việc với Bộ Tài chính và một số bộ, ngành, hiệp hội về rà soát, xử lý vướng mắc trong pháp luật đấu thầu, đề xuất sửa đổi Luật Đấu thầu.

Theo báo cáo tại cuộc họp, trong quá trình theo dõi thi hành pháp luật về đấu thầu, Bộ Tài chính nhận thấy mặc dù hệ thống pháp luật hiện nay đã tạo cơ chế thông thoáng, thuận lợi, linh hoạt và chủ động hơn cho chủ đầu tư, nhưng trên thực tế, nhiều chủ đầu tư vẫn có tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm, nhất là trong việc xác định giá gói thầu.

Bên cạnh đó, một bộ phận cán bộ cấp xã còn lúng túng trong triển khai hoạt động đấu thầu sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động. Công tác giám sát hoạt động đấu thầu tại một số nơi chưa kịp thời, chưa phát huy đầy đủ hiệu quả phòng ngừa, cảnh báo và chấn chỉnh vi phạm.

Tại cuộc họp, các ý kiến cơ bản thống nhất với báo cáo của Bộ Tài chính, cho rằng các vướng mắc hiện nay chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện pháp luật đấu thầu, nhất là trong các văn bản hướng dẫn dưới luật như nghị định, thông tư.

Các đại biểu cho rằng cần xác định Luật Đấu thầu là luật khung, luật chung, tập trung quy định các nguyên tắc, hình thức, phương thức lựa chọn nhà thầu, trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm của các chủ thể và công tác quản lý nhà nước về đấu thầu.

Các nội dung chuyên môn, kỹ thuật của từng ngành, lĩnh vực như điều kiện năng lực, tiêu chuẩn kỹ thuật, hợp đồng, xác định giá gói thầu, dự toán… nên được điều chỉnh theo pháp luật chuyên ngành tương ứng; đồng thời xây dựng quy trình liên thông, thống nhất giữa các luật, tránh chồng chéo, hạn chế việc phải lập lại cùng một loại số liệu.

Về chỉ định thầu, các đại biểu thống nhất định hướng tiếp tục mở rộng các trường hợp áp dụng, nhất là đối với các trường hợp đặc biệt, nhằm đẩy nhanh tiến độ, rút ngắn thời gian lựa chọn nhà đầu tư, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát.

Các đại biểu kiến nghị tiếp tục đẩy mạnh đấu thầu số, sử dụng hồ sơ trên mạng theo hướng doanh nghiệp chỉ phải nộp hồ sơ một lần; khai thác cơ sở dữ liệu về hồ sơ dự thầu, năng lực, kinh nghiệm của nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để rút ngắn thời gian lựa chọn nhà thầu; đồng thời khai thác cơ sở dữ liệu về giá để hỗ trợ xác định giá gói thầu sát với thị trường.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, việc sửa đổi pháp luật về đấu thầu phải bảo đảm công khai, minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà thầu, đồng thời góp phần phòng, chống tham nhũng, lãng phí.

Lãnh đạo Chính phủ cho biết định hướng xây dựng pháp luật hiện nay là chuyển từ việc quy định chi tiết, cụ thể trong luật sang xây dựng luật khung, luật ống, chỉ quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc; các nội dung cụ thể giao Chính phủ quy định tại các nghị định để tạo thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu việc sửa đổi Luật Đấu thầu phải trên cơ sở tổng kết thực tiễn thi hành, xác định rõ các vướng mắc cần giải quyết, từ đó xây dựng đề xuất sửa đổi phù hợp. Quá trình xây dựng luật phải bảo đảm các văn bản hướng dẫn dưới luật được chuẩn bị đồng thời, trình kèm theo.

Lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh, việc sửa Luật Đấu thầu đã được đưa vào chương trình xây dựng luật năm 2026. Cùng với đề xuất sửa đổi một số quy định về đấu thầu ở cấp nghị định, Bộ Tài chính cần báo cáo rõ nội dung nghiên cứu, sửa đổi toàn diện Luật Đấu thầu trình Quốc hội theo đúng chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.

Về sửa đổi Nghị định số 214 và các nghị định liên quan, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Tài chính tiếp thu đầy đủ ý kiến các bộ, ngành, hiệp hội; nghiên cứu, xác định mức hạn mức áp dụng chỉ định thầu phù hợp đối với các gói thầu tư vấn, giải phóng mặt bằng theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.