Người đàn ông Phú Thọ tổn thương gan vì thói quen ăn rau nhiều người Việt mắc phải

Các bác sĩ cảnh báo đây là nguy cơ rất phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt với những người thích ăn rau sống kèm bún, phở, lẩu hay các món gỏi. Điều đáng nói là nhiều người vẫn nghĩ chỉ cần “rửa qua nước” là đủ an toàn.

Đau hạ sườn phải kéo dài, phát hiện tổn thương gan do ký sinh trùng

Theo Bác sĩ Vũ Ngọc Kiên, Chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh, Phòng khám Đa khoa Medlatec Vĩnh Phúc (Phú Thọ) chia sẻ trên Đời sống & Pháp luật: bệnh nhân N.X.T đến khám tại Phòng khám Đa khoa Medlatec Vĩnh Phúc vì đau âm ỉ vùng hạ sườn phải kéo dài hơn một tháng.

Ngoài cảm giác đau tức bụng bên phải, người bệnh còn ăn uống kém hơn bình thường và xuất hiện tình trạng nổi mẩn ngứa ngoài da. Tuy nhiên, vì không sốt, không nôn ói hay rối loạn tiêu hóa nên anh nghĩ chỉ bị rối loạn tiêu hóa thông thường.

Qua khai thác bệnh sử, bác sĩ ghi nhận bệnh nhân có thói quen ăn rau sống thường xuyên, đặc biệt là các loại rau ăn kèm bún phở như rau ngổ, rau cải và nhiều loại rau thủy sinh.

Kết quả xét nghiệm cho thấy bạch cầu ái toan tăng rất cao — dấu hiệu thường gặp trong các bệnh ký sinh trùng. Sau đó, xét nghiệm huyết thanh xác định bệnh nhân dương tính với sán lá gan lớn.

Hình ảnh siêu âm và CT scan tiếp tục phát hiện tổn thương ở gan trái, hướng tới áp xe gan do ký sinh trùng gây ra.

Sau điều trị khoảng 3 tuần, tổn thương gan của bệnh nhân đã cải thiện đáng kể.

Sán lá gan lớn nguy hiểm thế nào?

Theo thông tin trên website từ Bệnh viện Vinmec, sán lá gan lớn thường ký sinh ở các động vật ăn cỏ như trâu, bò, dê, cừu. Con người có thể nhiễm bệnh khi: Ăn rau sống thủy sinh có chứa nang ấu trùng. Uống nước chưa đun sôi. Ăn thực phẩm sống hoặc chưa được làm sạch kỹ.

Sau khi vào cơ thể, ấu trùng xuyên qua thành ruột rồi di chuyển đến gan, phá hủy nhu mô gan, gây viêm, xuất huyết và hoại tử. Trong nhiều trường hợp, ký sinh trùng còn tạo nên các “đường hầm” ngoằn ngoèo trong gan — dấu hiệu điển hình trên chẩn đoán hình ảnh.

Nguy hiểm hơn, khi trưởng thành trong đường mật, sán tiếp tục gây viêm đường mật, tắc mật, xơ gan tắc mật, thậm chí di chuyển sang phổi, não, da, tụy hoặc hốc mắt.

Nhiều loại rau là củ “tổ ký sinh trùng”, cần cẩn trọng khi chế biến. Ảnh: Rupa Health

Vì sao rau sống dễ mang ký sinh trùng?

Theo các chuyên gia, rau sống — đặc biệt là rau thủy sinh — rất dễ nhiễm trứng giun sán, ký sinh trùng hoặc vi khuẩn nếu: Trồng bằng nguồn nước ô nhiễm. Tưới phân tươi chưa xử lý. Rửa sơ sài. Ngâm chung nhiều loại rau trong nước bẩn. Để rau sống tiếp xúc thực phẩm tươi sống.

Nhiều loại rau quen thuộc như rau muống chẻ, rau ngổ, cải xoong, rau cần nước… có bề mặt nhiều khe kẽ nên ký sinh trùng rất dễ bám lại.

Điều đáng lo là mắt thường gần như không thể nhìn thấy nang sán hay trứng ký sinh trùng.

Bác sĩ chỉ cách ăn rau an toàn, giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng

Các chuyên gia khuyến cáo không nhất thiết phải “cai” hoàn toàn rau sống, nhưng cần biết cách xử lý đúng để giảm nguy cơ nhiễm ký sinh trùng và hóa chất tồn dư.

Rửa rau dưới vòi nước chảy

Đây là bước rất quan trọng nhưng nhiều người làm qua loa. Không nên chỉ ngâm rau trong chậu nước rồi vớt ra vì trứng ký sinh trùng có thể vẫn bám trên lá. Tốt nhất nên: Tách từng lá. Rửa nhiều lần dưới vòi nước chảy. Chà nhẹ phần cuống và khe lá.

Ngâm nước muối loãng hoặc baking soda đúng cách

Sau khi rửa sơ, có thể ngâm rau khoảng 15-20 phút với: Nước muối loãng. Baking soda. Dung dịch rửa rau chuyên dụng đạt chuẩn.

Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý nước muối không thể “diệt sạch” ký sinh trùng hoàn toàn như nhiều người lầm tưởng. Nó chỉ giúp giảm phần nào vi khuẩn và bụi bẩn.

Ưu tiên rau nấu chín

Đây vẫn là cách an toàn nhất để hạn chế nguy cơ nhiễm sán lá gan và các loại ký sinh trùng đường ruột. Đặc biệt, các loại rau thủy sinh như: Rau ngổ; Rau cần nước; Cải xoong; Rau muống nước. Những loại này nên hạn chế ăn sống thường xuyên.

Không dùng nước lã rửa rau lần cuối

Nhiều gia đình có thói quen dùng nước giếng hoặc nước chưa đun sôi để “tráng rau cho tươi”. Đây có thể là nguồn mang ký sinh trùng nguy hiểm. Nên sử dụng nguồn nước sạch đạt chuẩn để sơ chế thực phẩm.

Tách riêng thực phẩm sống và rau ăn ngay

Không dùng chung dao, thớt giữa thịt sống và rau ăn sống vì vi khuẩn, trứng ký sinh trùng có thể lây nhiễm chéo. Đây là lỗi rất phổ biến trong nhiều gian bếp gia đình.

Không ăn rau có dấu hiệu dập úng, nhớt

Rau héo úa, dập nát hoặc có mùi lạ dễ chứa nhiều vi khuẩn và nấm mốc hơn bình thường. Nếu thấy rau nhớt hoặc có đốm bất thường, tốt nhất nên bỏ.

Những dấu hiệu cảnh báo cần đi khám sớm

Các bác sĩ khuyến cáo nếu thường xuyên ăn rau sống và xuất hiện các biểu hiện như: Đau tức hạ sườn phải. Nổi mẩn ngứa kéo dài. Chán ăn. Đầy bụng. Mệt mỏi không rõ nguyên nhân. Bạch cầu ái toan tăng cao. Những trường hợp này nên đi khám để tầm soát ký sinh trùng sớm.

Nhiều trường hợp nhiễm sán lá gan không có triệu chứng rầm rộ ở giai đoạn đầu, nhưng âm thầm gây tổn thương gan trong thời gian dài.