Mua nhà trong bối cảnh lãi suất cao cần tính toán vay thế nào?

Chuyên gia tài chính Huỳnh Trung Minh cho rằng căn nhà đầu tiên rất quan trọng nên người mua thường có tâm lý háo hức, khao khát sở hữu nhà. Tuy nhiên, chính tâm lý nóng vội có thể khiến nhiều người lựa chọn dự án chưa phù hợp, mua vì thấy giá rẻ hoặc chọn những dự án pháp lý chưa rõ ràng.

Ông khuyên người mua nhà lần đầu cần có sự chuẩn bị tài chính kỹ lưỡng. Theo đó, người mua nên có sẵn khoảng 50-60% giá trị căn nhà, chỉ vay khoảng 50% hoặc tối đa 60%. Với truyền thống của người Việt Nam, nhiều người mua căn nhà đầu tiên thường được gia đình hỗ trợ thêm vốn ban đầu để giảm áp lực vay và phù hợp hơn với khả năng trả nợ.

Vị chuyên gia cũng lưu ý, dù chỉ vay 50-60%, người mua vẫn phải tính toán khả năng chi trả hàng tháng. Nếu phải dành hơn 50% thu nhập để trả nợ vay thì sẽ rất áp lực.

Ông Minh tư vấn người mua cần có thêm một “khoản bảo hiểm” cho chính khoản vay của mình. Theo đó, dù nhu cầu thực tế chỉ cần vay 50-60%, người mua có thể vay ở mức cao hơn, khoảng 70-80% tùy dự án, để giữ lại một phần tiền mặt dự phòng cho giai đoạn khó khăn kéo dài từ 1-3 năm nếu thị trường bất động sản gặp biến động hoặc lãi suất tăng.

Theo ông, khoản tiền dự phòng này không phải để “đóng băng” mà vẫn có thể gửi tiết kiệm. Trong bối cảnh lãi suất cho vay tăng thì lãi suất tiết kiệm cũng tăng theo. Một số ngân hàng hoặc chủ đầu tư còn áp dụng lãi suất cố định thấp trong 1-2 năm đầu nên người mua gửi tiết kiệm ở ngân hàng khác có thể hưởng lãi suất cao hơn.

Chuyên gia cũng khuyến nghị nên chia khoản tiền tiết kiệm thành nhiều sổ nhỏ để linh hoạt tất toán khi cần thiết, nhằm dự phòng cho các tình huống như lãi suất tăng, thị trường bất động sản đóng băng hoặc khó khăn về công việc, sức khỏe.

Theo ông Minh, ngay cả khi lãi suất tiết kiệm thấp hơn lãi suất vay và người mua phải chấp nhận phần chênh lệch 1-2% mỗi năm thì vẫn nên duy trì khoản dự phòng này. Từ đó, khoản trả nợ hàng tháng không trở thành gánh nặng, bởi phía sau vẫn có nguồn tài chính đủ để chống đỡ trong 1-3 năm nếu xảy ra rủi ro.

Với cách tiếp cận này, người mua nhà lần đầu sẽ có tâm thế đầu tư cho tương lai thay vì luôn rơi vào trạng thái căng thẳng, xoay xở trả nợ mỗi tháng. Nếu không có phương án dự phòng, chỉ cần lãi suất tăng, công việc khó khăn hoặc sức khỏe bị ảnh hưởng, người vay rất dễ rơi vào khủng hoảng tài chính.

Trong khi đó, TS Châu Đình Linh, Chuyên gia kinh tế – tài chính, Đại học Ngân hàng TPHCM, nhận định người mua nhà hiện nay cần đặc biệt tỉnh táo và tránh tâm lý fomo (sợ bỏ lỡ). Quyết định mua chịu tác động bởi rất nhiều yếu tố nên phải cân nhắc kỹ chứ không thể quyết định theo cảm xúc và cần dựa trên một số yếu tố quan trọng.

Thứ nhất là nơi làm việc có thuận tiện kết nối với nơi ở hay không? Thứ hai là hệ tiện ích phục vụ cuộc sống hàng ngày. Thứ ba là hạ tầng kết nối trong tương lai để tạo tiềm năng tăng giá cho dự án.

Ngoài ra, yếu tố vốn tự có rất quan trọng. Ông Linh nhấn mạnh là không nên sử dụng quá nhiều vốn vay ngân hàng. Tỷ lệ trả nợ gốc và lãi hàng tháng không nên vượt quá 50% tổng thu nhập, người có khẩu vị rủi ro cao thì cũng không nên quá 55%. Điều này để đảm bảo an toàn tài chính nếu lãi suất tăng hoặc xảy ra vấn đề tài chính cá nhân.

Người mua còn phải cân nhắc uy tín chủ đầu tư, sự phù hợp của căn nhà với định hướng cuộc sống của mình. Quan trọng nhất là tỉnh táo, cân nhắc kỹ càng và đưa ra quyết định phù hợp với chính bản thân mình.