Không triệu chứng bất thường, người phụ nữ 48 tuổi phát hiện sán dây bò dài 70cm từ việc nhiều người Việt bỏ qua

Phát hiện sán dây bò dài 70cm dù gần như không có triệu chứng

Người bệnh H.T.H. (48 tuổi, trú tại Lai Châu) đến Bệnh viện Bạch Mai khám sức khỏe tổng quát. Trước đó, người bệnh hầu như không có biểu hiện bất thường về tiêu hóa.

Trong quá trình nội soi đại trực tràng toàn bộ có gây mê, ThS.BSNT Vũ Thị Ngọc Bích, Viện Tiêu hóa Bạch Mai cùng ê-kíp phát hiện một dải ký sinh trùng màu trắng, dẹt tại đoạn cuối hồi tràng, kéo dài sang đại tràng ngang. Các bác sĩ sử dụng dụng cụ nội soi để kéo và lấy ra ngoài một đoạn thân sán dài khoảng 70cm.

Mẫu bệnh phẩm được chuyển đến Khoa Vi sinh, Viện Xét nghiệm Y học, Bệnh viện Bạch Mai để kiểm tra và định danh. Kết quả cho thấy mẫu phù hợp với sán dây bò (Taenia saginata).

Sau thủ thuật, người bệnh được chuyển đến Phòng khám Bệnh nhiệt đới và Viêm gan để đánh giá, tư vấn và điều trị đặc hiệu bằng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

ThS.BSNT Vũ Thị Ngọc Bích cho biết, người nhiễm sán dây bò thường có ít triệu chứng, thậm chí không nhận thấy bất thường nên có thể không chủ động đi khám. Việc lấy được một đoạn thân sán qua nội soi chưa đồng nghĩa ký sinh trùng đã được loại bỏ hoàn toàn, bởi phần đầu sán có thể vẫn bám trong ruột non và tiếp tục phát triển.

Bác sĩ khuyến cáo những người có thói quen ăn thịt bò tái, nếu phát hiện các đốt sán màu trắng trong phân hoặc trên quần áo, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị.

Sán dây bò lây nhiễm qua đường nào?

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), người có thể nhiễm sán dây bò khi ăn thịt bò sống hoặc chưa được nấu chín kỹ có chứa ấu trùng sán. Sau khi vào cơ thể, ấu trùng phát triển thành sán trưởng thành trong ruột non.

Tại Việt Nam, các món như thịt bò tái, bò nhúng tái, gỏi bò hoặc thịt bò chưa chín kỹ có thể tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm nếu nguyên liệu chứa ấu trùng sán.

Sán dây bò cần được phân biệt với sán dây lợn (Taenia solium). Nhiễm sán dây bò chủ yếu xảy ra khi ăn thịt bò có chứa ấu trùng; loài sán này không gây bệnh ấu trùng sán ở người. Trong khi đó, nuốt phải trứng sán dây lợn có thể dẫn đến bệnh ấu trùng sán lợn, gây tổn thương ở não, mắt hoặc cơ.

Dấu hiệu cảnh báo nhiễm sán dây bò

Phần lớn người nhiễm sán dây bò không có triệu chứng rõ rệt hoặc chỉ xuất hiện biểu hiện nhẹ. Một số trường hợp có thể gặp đau hoặc khó chịu vùng bụng, đầy hơi, buồn nôn, tiêu chảy, chán ăn và sụt cân không rõ nguyên nhân.

Dấu hiệu dễ nhận biết hơn là phát hiện các đốt sán màu trắng trong phân hoặc thấy đốt sán tự bò ra ngoài qua hậu môn. Trong một số trường hợp hiếm gặp, đốt sán có thể gây biến chứng như tắc ruột thừa hoặc đi vào đường mật, ống tụy.

Đáng lưu ý, đoạn sán dài khoảng 70cm được lấy ra ở người bệnh nói trên chỉ là một phần thân sán. Vì vậy, người bệnh cần được đánh giá và điều trị phù hợp sau thủ thuật, thay vì cho rằng ký sinh trùng đã được loại bỏ hoàn toàn.

Cách điều trị và phòng nhiễm sán dây bò

Chẩn đoán nhiễm sán dây bò thường dựa vào xét nghiệm phân tìm trứng hoặc đốt sán. Trong một số trường hợp, việc kiểm tra mẫu đốt sán giúp xác định loài ký sinh trùng. Người bệnh cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá để lựa chọn phương pháp xét nghiệm và điều trị phù hợp.

Praziquantel là một trong những thuốc được sử dụng để điều trị sán dây bò. Người bệnh không nên tự mua thuốc mà cần dùng theo chỉ định của bác sĩ, đồng thời tái khám khi được yêu cầu để đánh giá hiệu quả điều trị.

Để phòng nhiễm sán dây bò, người dân nên ăn chín, hạn chế thịt bò tái và các món thịt bò chưa được nấu chín kỹ; lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm. Khi chế biến, cần sử dụng riêng dụng cụ cho thực phẩm sống và thực phẩm chín, rửa tay sau khi tiếp xúc với thịt sống.

Bên cạnh đó, cần sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, tránh để phân người phát tán ra môi trường chăn nuôi. Nếu phát hiện đốt sán trong phân, có biểu hiện rối loạn tiêu hóa kéo dài hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người dân nên đi khám để được xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời.