Hơn nửa tỷ tiền thuê nhà trong 9 năm: Giấc mơ sở hữu nhà riêng của người trẻ

Gần 9 năm sống tại Hà Nội cũng là gần 9 năm Thu Thảo (27 tuổi, quê Bắc Ninh) gắn với những căn nhà thuê.

Từ phòng ở ghép 3,5 triệu đồng/tháng thời sinh viên, căn nhà 5,5 triệu đồng sau khi ra trường đến căn chung cư tại Cầu Giấy hiện có giá thuê 13,5 triệu đồng/tháng, Thảo đã hai lần chuyển chỗ ở. Cộng điện, nước, gửi xe, thang máy và phí dịch vụ, chi phí cho chỗ ở hiện tại khoảng 17 triệu đồng mỗi tháng.

Tính riêng tiền thuê, ước tính đến tháng 9/2026, số tiền dành cho nhà ở trong gần 9 năm lên tới khoảng 532,5 triệu đồng. Hiện Thảo được gia đình hỗ trợ khoản thuê. Nếu phải tự chi trả toàn bộ, cô cho biết sẽ chuyển sang một căn rẻ hơn bởi mức hiện tại gần bằng thu nhập hàng tháng.

Thuê lâu hơn vì chưa đủ tiền mua

Với Thảo, thuê nhà vẫn là phương án phù hợp ở thời điểm hiện tại nhưng mong muốn có nhà riêng chưa biến mất. “Nếu có khả năng, tôi muốn mua căn chung cư ít nhất hai phòng ngủ, giá tối đa khoảng 5 tỷ đồng. Khu vực Long Biên là tốt nhất vì gần quê Bắc Ninh”, cô nói.

Thảo mới tích lũy được khoảng 20% ngân sách dự kiến. Nếu vay ngân hàng, cô chỉ muốn vay tối đa 1 tỷ đồng vì lo áp lực trả nợ. Để mua được căn nhà như mong muốn, sự hỗ trợ từ gia đình gần như là điều bắt buộc.

“Trước mắt thì tôi vẫn thuê nhà, dù chưa biết khi nào nhưng luôn muốn có nhà riêng”, Thảo chia sẻ.

Câu chuyện này phản ánh một nguyên nhân quan trọng phía sau xu hướng thuê nhà của người trẻ. Ông Nguyễn Quốc Anh, Phó tổng giám đốc Batdongsan.com.vn, cho biết khảo sát của đơn vị ghi nhận 58% người trẻ tại Hà Nội đang phải thuê nhà vì giá nhà quá cao.

Theo ông, thuê dài hạn có thể trở thành xu hướng như tại nhiều quốc gia phát triển. Tuy nhiên, tại Hà Nội hiện nay, một bộ phận đáng kể người trẻ đi thuê do áp lực tài chính chứ không hoàn toàn xuất phát từ lựa chọn về lối sống.

Khảo sát tâm lý người tiêu dùng bất động sản của Batdongsan.com.vn cũng cho thấy tỷ lệ người dự định thuê vì “không đủ tiền mua nhà” tăng từ 26% lên 33%, trong khi tỷ lệ thuê vì “ưu tiên sự linh hoạt” giảm từ 38% xuống 27%.

Khi giá thuê tăng, người thuê tiếp tục điều chỉnh nhu cầu để phù hợp khả năng tài chính. Có 67% sẵn sàng thuê căn nhỏ hơn, 27% có thể chuyển ra xa hơn và 20% chấp nhận sống cùng nhiều người.

Theo Viện Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE), tốc độ tăng giá thuê chỉ bằng khoảng 1/3 tốc độ tăng giá nhà, khiến thuê có lợi thế hơn về dòng tiền trong ngắn hạn. Ông Nguyễn Quốc Anh đưa ra mức tham chiếu rằng chi phí thuê không nên vượt 40% tổng thu nhập để hạn chế nguy cơ mất cân đối tài chính khi việc làm hoặc thu nhập biến động.

Nhưng lợi thế về dòng tiền của việc thuê nhà không đồng nghĩa người trẻ không còn muốn sở hữu nhà. Dữ liệu của Batdongsan.com.vn cho thấy trong số những người dự định mua bất động sản trong một năm tới, nhóm 22-29 tuổi chiếm 26%, chỉ đứng sau nhóm 30-39 tuổi với 38%.

Khi căn nhà vừa khả năng chi trả xuất hiện

Trường hợp vợ chồng anh Hoàng Hải (30 tuổi, xã Thiên Lộc, Hà Nội) cho thấy nhu cầu sở hữu nhà có thể nhanh chóng chuyển thành quyết định mua khi xuất hiện sản phẩm phù hợp tài chính.

Kết hôn năm 2023, vợ chồng anh Hải cùng con vẫn sống chung với bố mẹ và gia đình chị gái. Với tổng thu nhập hơn 20 triệu đồng/tháng, hai người từng tính thuê căn hộ riêng với giá 6-8 triệu đồng/tháng nhưng cuối cùng tiếp tục ở cùng gia đình để dành tiền tích lũy.

Cơ hội đến khi một dự án nhà ở xã hội gần nơi sinh sống mở bán với giá khoảng 18 triệu đồng/m2. Sau khi hoàn thiện hồ sơ và đủ điều kiện tham gia bốc thăm, vợ chồng anh may mắn trúng quyền thuê mua căn hộ 59,5m2, giá 1,09 tỷ đồng.

“Khi màn hình hiện kết quả trúng quyền mua căn hộ, cả hai vợ chồng đều sững lại vài giây rồi vỡ òa vì quá vui mừng”, anh Hải kể.

Theo anh, căn hộ thương mại cùng khu vực có thể đắt hơn khoảng 2 tỷ đồng. Vì vậy, nếu không có sản phẩm nhà ở xã hội với mức giá phù hợp hơn, gia đình chưa biết đến khi nào mới có thể sở hữu nhà riêng.

Ngay cả với mức giá hơn 1 tỷ đồng, hai vợ chồng vẫn phải sử dụng khoản tích lũy và dự kiến vay thêm người thân để thanh toán. Tuy nhiên, khác với nhà thương mại nằm ngoài khả năng tài chính, mức giá này đã đưa mong muốn sở hữu nhà trở thành một kế hoạch có thể thực hiện.

Theo khảo sát của Batdongsan.com.vn, trong số những người dự định mua bất động sản trong một năm tới, nhóm 22-29 tuổi chiếm 26%, chỉ sau nhóm 30-39 tuổi. Riêng nhóm 22-29 tuổi, 42% cho rằng mình “có thể mua được” và 18% “chắc chắn mua được”.

Người trẻ cũng sẵn sàng điều chỉnh cách thức sở hữu nhà. Khoảng 75% nhóm 22-29 tuổi có kế hoạch mua tính tới sử dụng vốn vay ở những tỷ lệ khác nhau. Có 44% quan tâm tới các khu đô thị vùng ven, bên cạnh các tiêu chí về không gian xanh và công nghệ.

Khó khăn lớn nhất vẫn là khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà. Ông Hà Quang Hưng, Phó cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản, từng nhận định nhóm 22-40 tuổi đang trở thành lực lượng có nhu cầu mua nhà đáng kể, nhưng tại các đô thị lớn, thời gian tích lũy để sở hữu một căn nhà trung bình đã kéo dài hàng chục năm.