Giá thuê nhà ở San Francisco đắt đỏ nhất nước Mỹ vì cơn sốt AI

Tặng hoa và rượu vang cho môi giới tại các buổi xem nhà. Trả trước cả năm tiền thuê. Và 2.250 USD (khoảng 57 triệu đồng) mỗi tháng cho một căn phòng không có tủ âm tường, đó là những gì đang diễn ra trên thị trường thuê nhà ở San Francisco.

Thị trường nhà ở tại thành phố này vốn đã là một “đấu trường” khốc liệt đối với người đi thuê. Giờ đây, cơn bùng nổ trí tuệ nhân tạo (AI) còn đẩy cuộc đua giành chỗ ở vào trạng thái quá tải: nguồn cung thiếu hụt trầm trọng trong khi nhân sự ngành AI sẵn sàng chi trả với mức lương cao ngất ngưởng.

Theo công ty dữ liệu bất động sản CoStar, chỉ trong chưa đầy hai năm, giá thuê trung bình được chào tại vùng đô thị San Francisco đã tăng 18%, lên mức 3.728 USD/tháng (khoảng 95 triệu đồng). Con số này lần đầu tiên vượt qua vùng đô thị New York kể từ năm 2019, đưa San Francisco trở lại vị trí thành phố có giá thuê trung bình cao nhất nước Mỹ.

Tại những khu phố được ưa chuộng nhất, giá thuê có thể cao gấp đôi mức trung bình. Các cuộc “đấu giá” giữa những người thuê thậm chí đẩy giá một số căn hộ lên mức năm chữ số (từ 10.000 USD/tháng trở lên).

Darren Mallot, 23 tuổi, chuyển đến San Francisco làm việc trong ngành tài chính sau khi tốt nghiệp Đại học California, Los Angeles (UCLA) hồi tháng 6. Sau nhiều tuần miệt mài lùng sục các tin đăng để tìm chỗ ở cho mình và ba người bạn, anh cuối cùng tìm được một căn bốn phòng ngủ ở Nob Hill, khu phố cổ kính và giàu có của thành phố.

Tại buổi xem nhà, có khoảng hai chục người tham dự, trong đó 10 người xếp hàng chờ nói chuyện với chủ nhà về căn hộ được rao giá 7.800 USD/tháng. Mallot nộp cho chủ nhà một lá thư kèm thông tin cá nhân của cả bốn người, bao gồm cả điểm tín dụng.

Cuộc trả giá bắt đầu ở mức 8.000 USD, nhanh chóng vượt 8.500 USD rồi chạm 9.800 USD. Mallot chốt ở mức 10.000 USD và giành được căn hộ. Dù nhà mới được cải tạo và có tầm nhìn đẹp, một người bạn cùng phòng của anh vẫn phải trả 2.250 USD cho căn phòng nhỏ nhất, không có lấy một chiếc tủ âm tường.

“Thú thật, tôi đã chuẩn bị tinh thần cho kịch bản mình nói “Được, chúng tôi trả 10.000 USD” rồi bà chủ nhà gọi lại hỏi: Thế 10.200 USD thì sao?”, Mallot kể.

AI thổi bùng nhu cầu, nguồn cung ngày càng cạn

Trong đại dịch Covid-19, giá thuê ở San Francisco từng lao dốc khi người dân rời thành phố để tìm không gian rộng rãi hơn và làm việc từ xa. Người lao động chậm quay lại văn phòng, nhiều công ty lớn còn chuyển trụ sở đi hẳn. Theo dữ liệu của CoStar, giá thuê chào toàn vùng đô thị giảm hơn 7% trong năm 2020, sau đó gần như duy trì bằng hoặc dưới mức trước đại dịch cho đến năm ngoái. Mọi thứ thay đổi khi đại dịch lắng xuống, thời kỳ làm việc từ xa thoái trào và các công ty AI đóng tại thành phố ồ ạt tuyển dụng.

Giờ đây, chính lực lượng nhân sự AI thu nhập cao đang là động lực chủ yếu cho sự hồi phục này. Hoạt động gọi vốn đầu tư mạo hiểm ở Vùng Vịnh (Bay Area) tăng mạnh, và theo công ty nghiên cứu bất động sản Green Street, San Francisco là thị trường căn hộ lớn có mức tăng tin tuyển dụng cao nhất nước Mỹ trong năm nay.

Chưa có dấu hiệu nào cho thấy đà tăng sẽ chững lại: các công ty AI tiếp tục thuê thêm văn phòng, kéo theo dòng nhân sự mới hưởng lương hàng đầu thị trường và tất cả họ đều cần chỗ ở. Một dự án khởi nghiệp (startup) thậm chí còn trợ cấp tiền thuê nhà cho nhân viên chọn sống gần văn phòng.

Nhu cầu căn hộ tăng vọt đúng lúc số căn trống ngày càng ít. Tỷ lệ căn hộ trống tại vùng đô thị San Francisco giảm xuống 3,7% trong quý II, từ mức 4,9% cùng kỳ năm ngoái, thấp nhất trong các vùng đô thị Mỹ, chỉ sau New York và San Jose (bang California).

Hệ quả là một thị trường “điên cuồng”: tin đăng cho thuê trong thành phố có thể biến mất chỉ vài giờ sau khi xuất hiện. Với những căn hộ được săn đón nhất, giá thuê có thể tăng thêm hàng trăm USD chỉ trong một, hai ngày khi chủ nhà tranh thủ “chớp thời cơ”.

Giá thuê tăng nhanh nhất ở các khu như Mission Bay, khu ven biển với nhiều tòa nhà mới, nơi OpenAI đặt văn phòng, và SoMa, khu nhà kho cũ nay là nơi Anthropic đặt trụ sở.

Một số người thuê đã chấp nhận trả cao hơn giá chào tới 1.500 USD để chắc suất. Nhiều chủ nhà bắt đầu đề nghị trả tiền để “mua lại” hợp đồng của những người đang thuê căn hộ thuộc diện kiểm soát giá thuê. Làn sóng tăng giá cũng đang lan sang các thành phố lân cận như Oakland và San Jose.

Hồi tháng 5, Jaya Gupta, 28 tuổi, đối tác tại một quỹ đầu tư mạo hiểm, để mắt tới một căn hai phòng ngủ ở tầng cao của một tòa nhà hạng sang, giá 10.000 USD/tháng. Cô đề nghị trả trước ba tháng tiền thuê bằng tiền mặt với hy vọng tăng cơ hội, nhưng vẫn thua một nhân viên của một trong những phòng thí nghiệm AI lớn.

“Có người trả luôn tiền thuê cả năm, đúng nghĩa đen”, cô nói.

Xây mới ì ạch

Người thuê cũng không có nhiều tòa chung cư mới để lựa chọn: tốc độ xây dựng mới ở San Francisco tụt lại phía sau các thành phố ven biển lớn khác như Seattle và New York. Phong trào thúc đẩy xây dựng nhà ở tại bang California vẫn chậm bén rễ ở thành phố này. Tại khu Marina District, kế hoạch xây một tòa tháp căn hộ 800 căn đang gây chia rẽ sâu sắc trong cư dân.

Lily Mastrangelo, 22 tuổi, vừa tốt nghiệp Đại học San Francisco, muốn tìm được hợp đồng thuê mới trước ngày 1/8. Ban đầu cô định ở ghép. Hai người bạn đi xem một căn hai phòng ngủ cũ kỹ giá 4.800 USD/tháng, nhưng rồi chủ nhà gửi tin nhắn hàng loạt thông báo đã có người trả 6.300 USD.

“Hai đứa tôi kiếm cũng khá, nhưng không đủ để chi hơn 3.000 USD mỗi người cho tiền thuê nhà”, Mastrangelo nói.

Một môi giới khuyên họ nên tách ra thuê riêng. Mastrangelo sau đó đi xem một căn một phòng ngủ giá 2.800 USD/tháng: căn hộ chỉ có đúng một cửa sổ, nhìn thẳng ra… thùng rác. “Đó là không gian xấu nhất tôi từng thấy”, cô nói.

Cuối cùng, Mastrangelo tìm được một suất thuê lại: 2.520 USD/tháng cho một phòng ngủ kèm phòng tắm riêng trong nhà của một phụ nữ ở Russian Hill, khu phố sang trọng của thành phố. Chủ nhà mới của cô 67 tuổi, nuôi hai con mèo. Hai người chưa từng gặp mặt trực tiếp, chỉ mới nói chuyện qua điện thoại. Hợp đồng sẽ hết hạn vào tháng 11, khi đó Mastrangelo sẽ lại phải quay về “chiến trường” tìm nhà.