Điều gì trong chế độ ăn giảm cân khiến cô gái 29 tuổi rụng tóc, mất kinh, rối loạn nội tiết?

Rụng tóc, mất kinh sau hành trình giảm 12 kg

Những lời khen về vóc dáng thon gọn từng là động lực giúp chị Linh (29 tuổi, TP.HCM) kiên trì theo đuổi chế độ giảm cân nghiêm ngặt. Tuy nhiên, sau 8 tháng cắt giảm gần như hoàn toàn tinh bột và tập luyện cường độ cao, chị phải đối mặt với hàng loạt vấn đề sức khỏe như rụng tóc, mất kinh, chóng mặt và suy nhược cơ thể.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM (cơ sở phường Tân Sơn Hòa – quận Tân Bình cũ), BS.CKII Trịnh Thanh Mai, khoa Nội Tổng hợp, cho biết người bệnh giảm từ chỉ số BMI 24,7 xuống 19,7 bằng cách chỉ ăn ức gà, trứng, rau xanh và sữa chua không đường, đồng thời tập luyện từ 60-90 phút mỗi ngày với các bài tập cường độ cao như HIIT và nâng tạ.

Dù cân nặng giảm như mong muốn, từ tháng thứ 6, chị bắt đầu xuất hiện tình trạng rụng tóc nhiều, chu kỳ kinh nguyệt biến mất, thường xuyên hoa mắt khi đứng lên, lạnh tay chân, đầy bụng và không còn đủ sức duy trì việc tập luyện.

Bác sĩ phát hiện rối loạn nội tiết do thiếu năng lượng

Không chỉ tập trung điều trị các triệu chứng riêng lẻ như rụng tóc hay mất kinh, các bác sĩ đã tiến hành đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe của người bệnh thông qua khai thác bệnh sử và thực hiện nhiều xét nghiệm chuyên sâu.

Kết quả cho thấy chị Linh bị hạ đường huyết nhẹ, thiếu máu do thiếu sắt, nồng độ estrogen và progesterone giảm mạnh trong khi hormone cortisol tăng cao. Dựa trên các dữ liệu lâm sàng và xét nghiệm, bác sĩ chẩn đoán người bệnh mắc hội chứng thiếu năng lượng sẵn có (Low Energy Availability – LEA).

Theo BS.CKII Trịnh Thanh Mai, đây là tình trạng xảy ra khi lượng năng lượng nạp vào thấp hơn đáng kể so với mức tiêu hao của cơ thể trong thời gian dài.

“Khi thiếu năng lượng kéo dài, cơ thể sẽ ưu tiên cung cấp năng lượng cho các cơ quan sống còn như tim, não và phổi. Các hệ cơ quan khác như nội tiết, tiêu hóa, nang tóc hay tuần hoàn ngoại vi sẽ bị cắt giảm năng lượng, dẫn đến hàng loạt triệu chứng như rụng tóc, mất kinh, đầy bụng, lạnh tay chân và mệt mỏi kéo dài”, bác sĩ Mai giải thích.

Cắt tinh bột quá mức có thể gây nhiều hệ lụy sức khỏe

Theo các chuyên gia, tinh bột là nguồn cung cấp năng lượng quan trọng cho cơ thể. Việc loại bỏ gần như hoàn toàn nhóm thực phẩm này trong thời gian dài có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng, đặc biệt khi vẫn duy trì cường độ vận động cao.

Nếu không được phát hiện và điều chỉnh kịp thời, hội chứng thiếu năng lượng sẵn có có thể dẫn đến nhiều hậu quả lâu dài như giảm mật độ xương, suy giảm miễn dịch, giảm khả năng sinh sản, rối loạn nội tiết kéo dài và ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân.

Phục hồi sức khỏe nhờ điều chỉnh chế độ ăn và tập luyện

Sau khi xác định nguyên nhân, các bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa cho chị Linh. Người bệnh được bổ sung sắt và các vi chất cần thiết để cải thiện tình trạng thiếu máu, đồng thời được hướng dẫn đưa tinh bột trở lại khẩu phần ăn với tỷ lệ phù hợp nhằm phục hồi cân bằng năng lượng.

Bên cạnh đó, cường độ tập luyện được điều chỉnh giảm đáng kể. Các bài tập nặng được thay thế bằng đi bộ và yoga trong giai đoạn hồi phục. Người bệnh cũng được hướng dẫn thay đổi tư thế từ từ để hạn chế tình trạng hạ huyết áp tư thế đứng.

Sau 4 tháng tuân thủ điều trị, chu kỳ kinh nguyệt của chị đã trở lại bình thường, tình trạng rụng tóc giảm rõ rệt, hệ tiêu hóa ổn định và không còn cảm giác chóng mặt, lạnh tay chân hay mệt mỏi kéo dài.

Bác sĩ khuyến cáo không giảm cân bằng cách cắt bỏ hoàn toàn tinh bột

BS.CKII Trịnh Thanh Mai cho biết giảm cân là nhu cầu chính đáng, tuy nhiên việc giảm cân cần được thực hiện khoa học, tránh các chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc tập luyện quá sức theo những trào lưu trên mạng xã hội.

Mỗi người có thể trạng, tốc độ chuyển hóa và nhu cầu năng lượng khác nhau. Do đó, việc xây dựng chế độ giảm cân cần dựa trên đánh giá toàn diện về dinh dưỡng, nội tiết, chuyển hóa và các bệnh lý đi kèm.

Các chuyên gia khuyến cáo người muốn giảm cân nên duy trì chế độ ăn cân bằng, không loại bỏ hoàn toàn bất kỳ nhóm chất dinh dưỡng nào, đồng thời kết hợp vận động hợp lý để vừa kiểm soát cân nặng hiệu quả vừa bảo vệ sức khỏe lâu dài.