Cư dân HH Linh Đàm thấp thỏm chờ “phán quyết” về căn hộ của mình

Có một tập giấy tờ trong nhà chị Quỳnh, được cất rất kỹ suốt hơn 10 năm mà chưa một lần được mang ra dùng: hợp đồng mua căn hộ tầng 35, tòa 3A, khu HH Linh Đàm. Tập giấy ấy chờ một ngày duy nhất: Ngày đi làm sổ đỏ. 

Nhưng có thể ngày ấy sẽ không đến.

Hà Nội đang có kế hoạch rà soát, phân loại từng công trình, tầng và căn hộ tại 12 dự án thuộc hệ sinh thái tập đoàn Mường Thanh, qua đó dự kiến xác định phần được phép tồn tại hoặc phải di dời, phá dỡ.

Căn hộ tầng 35 của chị Quỳnh sẽ được xếp vào nhóm nào, đến nay chưa có câu trả lời chính thức.

Sau hơn 10 năm chờ ngày được làm sổ đỏ, gia đình chị lại phải chờ xem có còn được ở lại trong căn nhà mà hai vợ chồng đã cùng nhau trả nợ, nuôi hai đứa con.

Chờ hơn 10 năm và một lần nữa phải chờ

Chị Quỳnh biết thông tin về kế hoạch xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả tại 12 dự án nhà ở liên quan đến các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh (trong đó có HH1, HH2, HH3, HH4 Linh Đàm cùng các tòa VP3, VP5, VP6, Đại Thanh, Kim Văn – Kim Lũ, CT6 Kiến Hưng…) qua nhóm cư dân.

Ai đó đưa văn bản lên nhóm, rồi nó lan đi rất nhanh. “Đọc thông tin xong dù tin tưởng việc tháo gỡ vướng mắc, song rất lo lắng, không biết từ giờ đến cuối năm mình sẽ đi đâu, về đâu”, chị nói.

Gia đình chị về đây từ khi tòa nhà bàn giao. Hơn 10 năm, con cái học hành ổn định, công việc ổn định. Đến giờ, gia đình chị chưa nhận được thông báo chính thức nào từ cơ quan chức năng. Mọi thứ họ biết đều đến từ văn bản chuyền tay trong nhóm và từ những gì đọc được trên báo.

“Mọi thứ đang rất ổn định. Bây giờ bảo dân di dời thì sẽ ảnh hưởng đến cuộc sống, đến con cái học hành cũng như công việc”, chị nói.

Chị Quỳnh cũng nhắc đến hoàn cảnh những hộ khác trong tòa nhà. Có nhà ở đây rất lâu, có nhà kinh tế không ổn, có nhà thì vừa mới mua. Với họ, chuyển sang một nơi xa hơn không chỉ là đổi chỗ ở, mà là phải tính lại toàn bộ, từ việc làm đến chỗ học của con, trong khi khả năng tài chính không cho phép chọn một nơi gần hơn.

Về phương án của thành phố, chị nói cư dân nhất trí việc Nhà nước xử lý vi phạm của dự án theo đúng quy định pháp luật. Nhưng phần quyền lợi của người mua nhà thì chị mong được xem xét riêng, giúp người dân an cư lập nghiệp.

Khi được hỏi về cảm xúc, chị Quỳnh nói “tiếc”. Tiếc vì mọi thứ ở đây rất tiện: dịch vụ, mua bán, đi lại. Và tiếc vì hơn 10 năm gắn bó, những mối quan hệ ở khu này cũng đã thành một phần cuộc sống của gia đình chị.

Ở một tòa khác trong cùng cụm HH Linh Đàm, chị Mai nhớ như in ngày mình cầm chìa khóa căn hộ đầu tiên.

Hôm đó, chị háo hức gom đồ từ phòng trọ về nhà mới. Hành trang chỉ có một tấm nệm, chiếc bàn làm việc, ấm siêu tốc và vài bộ quần áo. Căn phòng 45m2 chưa có gì nhiều, nhưng lần đầu tiên nó được gọi là nhà.

“Cả cuộc đời tôi tích góp mới mua được căn nhà nhỏ mơ ước. Nó nhỏ hơn nhiều so với cái tôi từng nghĩ hồi còn đi làm dành dụm. Nhưng nó là của tôi, tôi không còn phải đi thuê nữa”, chị nói.

Với nhiều người, tài sản ấy có thể không đáng kể. Với chị Mai, đó là thành quả của những năm tháng chắt chiu, tự mình vun vén để có một nơi ở riêng. Nên điều khiến chị buồn bây giờ không chỉ là nguy cơ phải rời đi, mà là khả năng phải chuyển đổi một nơi đã được đánh đổi bằng cả chặng đường dài của cuộc đời.

“Thế khi nào phải đi hả các ông?”

Ở những câu chuyện cư dân nói với nhau dưới ghế đá giữa các tòa chung cư HH Linh Đàm, một người đàn ông quay ra hỏi những người xung quanh: “Thế khi nào phải đi hả các ông?”.

Không ai trả lời.

Ông Phạm Văn Nhẽ, sinh năm 1953, chuyển về khu HH Linh Đàm 6 năm trước, là một trong những người ngồi đó. Ông cho biết mình ủng hộ chủ trương của thành phố, bởi việc xử lý những tồn tại của dự án là điều Nhà nước làm với mục đích tốt cho người dân.

“Trước khi di dời những căn hộ trong diện phải chuyển đi, làm sao bố trí chỗ ăn chỗ ở cho hợp tình hợp lý, hợp cả điều kiện sống. Gia đình nào có con đi học thì bố trí chỗ học cho các cháu đầy đủ”, ông đề nghị.

Còn với những hộ được ở lại, ông Nhẽ nói nhiều năm qua gia đình vẫn làm giấy tờ nhưng chưa được đáp ứng. Mong muốn của ông là sau khi hoàn thành việc di dời, phá dỡ, Nhà nước quan tâm cấp sổ đỏ cho những người còn lại. Theo ông, đó là quyền lợi chính đáng nhất của người dân ở đây.

Ông Đào Văn Nam, 72 tuổi, sống ở tầng 9, mua lại căn hộ từ năm 2018. Ông cho biết mình vẫn giữ đầy đủ giấy tờ giao dịch, nhưng đến nay chưa được cấp sổ đỏ.

Điều ông Nam quan tâm không chỉ là căn hộ của gia đình mình. Ông lo cho những người phải di dời: họ sẽ được bồi thường thế nào, khoản tiền đó có đủ để mua nơi ở khác hay không, công việc và việc học của con cái có bị đảo lộn không.

Nếu phải phá dỡ một phần công trình, ông cũng đặt câu hỏi về sự an toàn của những tòa nhà còn lại. Về vấn đề này, Hà Nội đã có yêu cầu chủ đầu tư lập phương án phá dỡ bảo đảm an toàn lao động và khu vực xung quanh.

Không phải bốc thăm, đền bù theo giá thị trường

Theo Kế hoạch số 349 do UBND TP Hà Nội ban hành, việc xử lý các tồn tại tại 12 công trình, dự án thuộc hệ sinh thái Tập đoàn Mường Thanh dự kiến được chia thành 3 giai đoạn.

Giai đoạn 1 tập trung xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý các vi phạm và dự án tồn đọng. Thành phố dự kiến trình HĐND Hà Nội xem xét Nghị quyết liên quan trước ngày 30/9. Sau khi Nghị quyết được thông qua, các cơ quan chức năng mới triển khai giai đoạn rà soát cụ thể.

Trong giai đoạn 2, liên ngành gồm Sở Xây dựng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính cùng UBND các xã, phường liên quan sẽ kiểm tra hồ sơ pháp lý và hiện trạng từng công trình, tầng, căn hộ. Việc rà soát dự kiến hoàn thành trong tháng 10-11, nhằm phân loại các hạng mục được phép tồn tại hoặc bắt buộc phải di dời, phá dỡ.

Đối với những căn hộ, tòa nhà thuộc diện phải di dời, việc xác định giá đền bù dự kiến hoàn thành trong tháng 11-12. Giá được xác định theo giá thị trường, do Sở Xây dựng hoặc Sở Tài chính chủ trì tùy từng nhóm dự án.

Kế hoạch đưa ra 2 phương án hỗ trợ người dân. Phương án thứ nhất là bố trí cư dân sang nhà ở xã hội hoặc nhà ở thương mại tại Khu đô thị Thanh Hà A, Thanh Hà B. Người dân thuộc diện được bố trí nhà ở xã hội không phải bốc thăm, xác định lại đối tượng. Trong thời gian chờ nhà mới hoàn thành, chủ đầu tư có trách nhiệm thỏa thuận hỗ trợ chi phí thuê nhà ở nơi khác.

Phương án thứ hai là chủ đầu tư thống nhất mua lại căn hộ, tòa nhà thuộc diện phải di dời sau khi cơ quan chức năng xác định giá đền bù. Sau khi nhận tiền, chủ sở hữu có thể lựa chọn mua nhà ở xã hội do thành phố giới thiệu hoặc tự mua nhà theo nhu cầu.

Theo lộ trình, việc di dời dự kiến hoàn thành trong năm 2027. Sau khi người dân rời đi, chủ đầu tư phải lập phương án phá dỡ, bảo đảm an toàn lao động, vệ sinh môi trường và an toàn cho khu vực xung quanh; việc phá dỡ dự kiến hoàn thành trong năm 2028.

Đối với phần công trình được phép tồn tại, chủ đầu tư tiếp tục phải hoàn thiện các thủ tục về đất đai, xây dựng, phòng cháy chữa cháy và nghĩa vụ tài chính. Khi đáp ứng đủ điều kiện, cơ quan chức năng mới xem xét việc cấp giấy chứng nhận cho người dân.