Chứng khoán giảm ngày nâng hạng, chuyên gia nêu khuyến nghị cho nhà đầu tư

Trước phiên giao dịch hôm nay (22/9), VN-Index dừng ở mức 1.799 điểm, sau khi mất gần 16 điểm và thủng mốc 1.800 điểm. Đáng chú ý, khối ngoại bán ròng hơn 610 tỷ đồng trong ngày đầu tiên thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi. 

Trên khắp các diễn đàn, nhiều nhà đầu tư cá nhân bày tỏ sự thất vọng, thậm chí nói “không tin vào mắt mình” khi nâng hạng nhưng VN-Index đỏ rực. Không ít nhà đầu tư còn rủ nhau tắt app (ứng dụng) khi danh mục liên tục thua lỗ. Ngay một số môi giới chứng khoán trong các hội, nhóm có cả ngàn thành viên cũng không lý giải được vì sao thanh khoản trên các sàn giao dịch vẫn thấp và thị trường giảm sâu.

Theo Trung tâm phân tích, Công ty chứng khoán Kafi, diễn biến giảm điểm của VN-Index trong ngày đầu tiên nâng hạng chính thức chủ yếu phản ánh hiệu ứng chốt lời sau sự kiện, khi cổ phiếu VIC và VHM đóng góp phần lớn mức giảm, phần còn lại của thị trường gần như đi ngang.

Dữ liệu FiinX cho thấy dòng vốn thụ động liên quan đến kỳ nâng hạng nhiều khả năng đã giải ngân trong phiên ngày 18/9 (thứ sáu) khi thanh khoản tăng đột biến và khối ngoại mua ròng mạnh. Vì vậy, phiên ngày 21/9 nên được nhìn nhận là một nhịp điều chỉnh sau giai đoạn tăng giá hơn là khởi đầu của một làn sóng rút vốn mới. Lúc này, dòng tiền chủ động sẽ đóng vai trò quyết định đối với xu hướng của các phiên tiếp theo. 

Ông Phan Lê Thành Long, Tổng giám đốc AFA Group, đồng sáng lập Cộng đồng Cố vấn Tài chính Việt Nam, cũng cho rằng việc Việt Nam chính thức được nâng hạng không đồng nghĩa thị trường chứng khoán sẽ lập tức tăng điểm. Các quỹ ETF bám theo bộ chỉ số FTSE đã bắt đầu giải ngân từ phiên 18/9, nhưng quy mô dòng tiền thụ động trong đợt đầu không quá lớn.

Tổng quy mô phân bổ của các quỹ thụ động tham chiếu bộ chỉ số FTSE vào Việt Nam trong giai đoạn này khoảng 1,5 tỷ USD. Tuy nhiên, ở đợt giải ngân đầu tiên chỉ khoảng 10%, tương đương 150 triệu USD. Số tiền này cũng không phân bổ vào toàn bộ thị trường mà tập trung vào 27 mã cổ phiếu nằm trong danh sách.

“Các quỹ đầu tư thụ động phân bổ vào 27 mã chưa chắc đã bù được những khoản bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài nói chung”, ông Long phân tích.

Theo chuyên gia này, những diễn biến trên cho thấy không nên nhìn việc nâng hạng thị trường qua biến động của một vài phiên giao dịch. Mục tiêu quan trọng hơn là khẳng định vị thế của thị trường chứng khoán như một kênh dẫn vốn dài hạn cho nền kinh tế.

“Nhà đầu tư không nên kỳ vọng việc nâng hạng sẽ tạo ra cơ hội để “lướt sóng” trong vài ngày và kiếm lợi nhuận nhanh. Thị trường còn chịu tác động của nhiều yếu tố khác như lãi suất, căng thẳng trên thị trường quốc tế, tỷ giá và lợi suất trái phiếu tại các quốc gia phát triển. Khi lợi suất tại Mỹ và châu Âu tăng cao, đây cũng có thể trở thành kênh hút vốn khỏi các thị trường mới nổi”, ông Long nói.

Nhìn qua thị trường một số nước sau nâng hạng, bức tranh cũng không sáng tươi như nhà đầu tư kỳ vọng trong giai đoạn ngắn hạn, đặc biệt là 6 tháng đến một năm. Phải sau 2-3 năm, khi thị trường phát triển đủ tốt, đó mới là cơ hội lớn cho nhà đầu tư. Vì vậy, việc nâng hạng cần được nhìn dưới góc độ dài hạn thay vì chỉ tập trung vào biến động thị trường trong vài phiên hoặc vài tháng đầu tiên.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối ngân hàng đầu tư, Công ty chứng khoán An Bình (ABS), nhận định khi gia nhập rổ thị trường mới nổi của FTSE, Việt Nam dự kiến chiếm tỷ trọng khoảng 0,4%- 0,7% trong chỉ số. Nếu tính cả dòng vốn chủ động đi trước đón đầu, tổng lượng vốn ngoại giải ngân có thể đạt 8 tỷ USD trong giai đoạn 12 tháng tới. Và đây là dòng vốn mới.

“Nâng hạng ngày 21/9 không phải là điểm đến cuối cùng, mà là vạch xuất phát của một cuộc chơi mới. Khả năng mở rộng quy mô vốn hóa, khơi thông hạn mức (room) ngoại và đa dạng hóa sản phẩm sẽ quyết định Việt Nam chỉ nhận một đợt sóng vốn ngắn hạn hay thực sự trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn quốc tế dài hạn”, ông Minh nói.