Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan xúc động khi nói về những trẻ em mòn mỏi chờ ghép tạng

“Nếu chúng ta là người xây dựng pháp luật mà thờ ơ, bàng quan trước những nỗi đau như vậy thì chúng ta mới là người có tội!”- Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan xúc động chia sẻ trong buổi họp báo của Bộ Y tế chiều 27/10 về dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Tại họp báo, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, dự thảo được xây dựng với tinh thần mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, đồng thời bảo đảm các quy định chặt chẽ nhằm ngăn chặn hành vi ép buộc, thương mại hóa và trục lợi.

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ điểm nghẽn trong thực tiễn

Bộ trưởng Đào Hồng Lan bày tỏ mong muốn thông qua buổi họp báo, Bộ Y tế có thể cung cấp thông tin đầy đủ, đồng thời lắng nghe ý kiến trao đổi của các cơ quan báo chí về dự án luật quan trọng này.

Theo Bộ trưởng, tại kỳ họp Quốc hội đang diễn ra, khối lượng công việc của Bộ Y tế rất lớn khi trình Quốc hội 4 dự án luật, liên quan đến việc sửa đổi tổng cộng 9 luật. Tinh thần chung của các dự án luật là tạo hành lang pháp lý để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, giải quyết những điểm nghẽn đang cản trở sự phát triển của ngành y tế, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

“Chúng tôi xây dựng các dự án luật với tinh thần làm những gì có lợi cho dân, cho nước, cho sự phát triển của đất nước và cho nhân dân”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Đối với dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), Bộ trưởng cho biết dự án đang trong quá trình được các Đại biểu Quốc hội xem xét, thảo luận. Bộ Y tế tiếp tục lắng nghe ý kiến của Đại biểu Quốc hội, người dân và các cơ quan báo chí để hoàn thiện dự thảo với tinh thần cầu thị cao nhất.

Theo đó, mọi ý kiến đóng góp đều được Ban soạn thảo xem xét thấu đáo, tiếp thu và giải trình trước Quốc hội. Những nội dung cần điều chỉnh để hoàn thiện dự án luật sẽ được nghiên cứu tiếp thu; những vấn đề người dân chưa hiểu rõ cũng cần được giải thích đầy đủ, thấu đáo.

Bộ trưởng cho biết mục tiêu xây dựng dự án luật là khắc phục những vướng mắc, bất cập của luật hiện hành sau 20 năm triển khai, trong bối cảnh khoa học, công nghệ đã có những bước phát triển vượt bậc.

Ghép mô, tạng hiện là một trong những điểm sáng của y tế Việt Nam, với sự nỗ lực của đội ngũ thầy thuốc, y bác sĩ và các bệnh viện trong việc mang lại cơ hội sống cho nhiều người bệnh. Đối với bệnh nhân suy tạng mạn tính giai đoạn cuối, ghép tạng có thể là con đường sống duy nhất.

Từ thực tiễn đó, Bộ trưởng chia sẻ những trăn trở của người làm công tác quản lý, xây dựng chính sách và đội ngũ chuyên môn trước ranh giới sinh tử mà người bệnh phải đối mặt mỗi ngày.

Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, việc góp ý xây dựng luật cần xuất phát từ tinh thần nhân văn, hướng tới mục tiêu cứu sống người bệnh, thay vì chỉ nhìn nhận vấn đề theo hướng phản đối hoặc không làm vì lo ngại. Điều quan trọng là xây dựng được quy định mang lại nhiều lợi ích hơn cho người dân, nhất là những bệnh nhân đang từng ngày chờ đợi cơ hội được ghép tạng.

Bộ trưởng cũng chia sẻ thêm, khi khoa học và thực tiễn y học mở ra cơ hội cứu sống người bệnh, việc không tạo điều kiện chỉ vì những rào cản mang tính định kiến, bài xích sẽ khiến nhiều cơ hội quý giá bị bỏ lỡ. Đây cũng là một trong những động lực để Bộ Y tế quyết tâm hoàn thiện dự án luật, hướng tới mang lại nhiều lợi ích hơn cho người dân, đặc biệt là những bệnh nhân đang mòn mỏi chờ được ghép tạng.

“Mở” cơ hội cứu sống người bệnh, “chặt” trong quản lý

Một trong những nội dung được Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh là nguyên tắc tự nguyện trong hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Bộ trưởng khẳng định tinh thần dự thảo luật được xây dựng trên nguyên tắc hoàn toàn tự nguyện, không ép buộc bất kỳ ai.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, hoạt động vận động hiến tạng từ người trưởng thành hiện nay được thực hiện trên tinh thần tự nguyện, nhân văn và sẻ chia. Vì vậy, việc đặt vấn đề ép buộc khi xem xét nguyện vọng hiến tạng trong những trường hợp liên quan đến trẻ em là cách tiếp cận không phù hợp với tinh thần của dự thảo.

Bộ trưởng cho rằng, nếu một gia đình không may mất đi người con nhỏ và có nguyện vọng hiến tạng để một phần hình hài của con tiếp tục hiện diện trong cơ thể người khác, đồng thời trao cơ hội sống cho những bệnh nhi đang chờ ghép tạng, thì pháp luật cần xem xét mở ra con đường nhân đạo đó, với các điều kiện và quy trình chặt chẽ.

Bộ trưởng cũng nhìn nhận, trong quá trình xây dựng văn bản pháp luật, một số quy định hoặc câu chữ có thể chưa thật sự chặt chẽ. Vì vậy, trách nhiệm của cơ quan soạn thảo và các bên liên quan là cùng đóng góp, hoàn thiện dự thảo để bảo đảm tính rõ ràng, khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Khái quát tinh thần của dự án luật, Bộ trưởng nhấn mạnh hai nguyên tắc cốt lõi: “Mở” và “chặt”.

“Mở” là mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, trong đó có những bệnh nhi đang cần được ghép tạng. “Chặt” là chặt chẽ về điều kiện, các điều khoản cấm, quy trình xác định chết não; đồng thời ngăn chặn thương mại hóa và các hành vi trục lợi.

Theo Bộ trưởng, hai nguyên tắc này phải được thực hiện xuyên suốt, với mục tiêu duy nhất là cứu chữa người bệnh, không vì bất kỳ mục đích nào khác.

Bộ trưởng cũng bác bỏ những thông tin suy diễn cho rằng ngành y tế hoặc các cơ quan liên quan thúc đẩy xây dựng dự án luật vì mục đích thiếu trong sáng. Bà mong muốn các cơ quan báo chí đóng vai trò cầu nối, truyền tải chính xác tinh thần và nội dung của dự thảo đến người dân.